Okushindiriza okugarukira emabega
Okushindiriza Okugarukira Emirundi Egihango (Past Life Regression Hypnosis), nga kihandiiko Okushindiriza Okugarukira Emirundi Ebihango (Regression Hypnosis), kiri obutindo bwo kworeka omuntu emirundi egihango egyabaireho nga tatarikwa oku nkora ya okushindiriza (hypnosis). Obu buno butindo bwa okushindiriza bwa kugamba okushobora okugarura ebintu ebyabaireho mu buzima obuleetera obundi (past lives) oba mu biseera eby’obuto (childhood) bw’omuntu, kugira ngu abone okwegyesa, okwegyeza, n’okwikiriza ebizibu eby’omwoyo n’eby’omubiri.
Enkora (Definition)
Okushindiriza Okugarukira Emirundi Egihango kwe kukoresa enkora y’okushindiriza oku omuntu agenda mu maisho agahandiikirwe, agenda ahika mu buzima obuleetera obundi oba mu biseera eby’obuto. Omushindirizi (hypnotherapist) atwara omukeziresi (client) mu maisho agahandiikirwe, era nga bino biba by’omwoyo, kugira ngu agenda ahika mu bintu ebyali bihandoma. Ekigendererwa kiba kiri okunoonya ensibuko y’ebizibu (root cause of problems), okwegyeza emitwarize egy’omwoyo (emotional trauma), n’okwegyesa ku nsonga z’obulamu (life lessons). Ekitontome kiri mu kugamba nti emirundi egihango tigikwatagana na endimiini ez’amatwiiko, naye kwe kunoonya okwegyeza kw’omuntu oku nsi y’ensi.
Ebyafaayo by’ensi yoona (History)
Mu nsi y’Abazungu, enkora eno yatandikwa okweyolekera mu kya 20 (20th century). Morey Bernstein, omu Amerika, yandika ekitabo "The Search for Bridey Murphy" mu 1952, ekyaakusiza ennyo ekitontome. Omukeziresi we, Virginia Tighe, yagaruka mu buzima obwa Bridey Murphy mu Ireland, era ebyo byatandika okuteesa nti emirundi egihango biri butuufu.
Omundi omukugu omukulu n’awe Brian L. Weiss, omusawo w’eby’omwoyo (psychiatrist) omu Amerika. Mu 1988, yasoma ekitabo "Many Lives, Many Masters" ekyasembayo okweyambisa enkora y’okushindiriza mu kunoonya emirundi egihango oku mukeziresi we Catherine. Weiss yasiga enkola ya sayansi ey’amatwiiko n’atandika okukkiriza okuzibirwa (reincarnation) n’okwegyeza kw’omwoyo okuva mu buzima obuleetera obundi.
Michael Newton, omu Amerika, yongera okugaziya enkora eno nga yeeyambisa okushindiriza okugarukira mu maisho g’okuzibirwa (Life Between Lives - LBL). Mu bitabo bye nga "Journey of Souls", yafaananira ebintu eby’omwoyo omuntu by’akola nga tannaba kuzalibwa, nga ali mu kifo eky’omwoyo (spirit world).
Dolores Cannon, omukyala omu Amerika, yayongera okugaziya enkora eno nga ayita mu okushindiriza okwa sayansi (Quantum Healing Hypnosis Technique - QHHT). Yagamba nti omuntu asobola okugambagana n’ekitundu ekikulu eky’omwoyo (Higher Self) oba n’abakugu ab’emirembe, okufuna amagezi ag’enjawulo ku nsonga z’obulamu.
Enkola (Methodology)
Enkola y’okukola Okushindiriza Okugarukira eramba emigendo eshatu ensingirizo:
- Okuteekateeka n’okweyambisa (Preparation and Induction): Omushindirizi agamba omukeziresi ku nsonga, era n’amuteekateekira. Oluvannyuma, amushindiriza nga ayambisa ebigambo eby’okuzimiza, okulowooza ku kibaawo, oba okwegendereza omukka.
- Okugenda mu maisho n’okunoonya (Exploration and Discovery): Omukeziresi agenda mu maisho agahandiikirwe. Omushindirizi amubuuziza ebibuuzo okugamba nti: “Kiki ekiri?” “Oli wa?” “Oli mu mwaka gumi?” Era omukeziresi akola eby’okugamba ebiva mu maisho ge.
- Okwegyeza n’okugatta ku nsi eno (Integration and Closure): Ebintu ebyonooneka mu maisho bigattibwa ku buzima obuliko. Omushindirizi asobola okukozesa enkola z’okwegyeza (therapy techniques) okugasa omukeziresi okwegyeza emitwarize. Oluvannyuma, omukeziresi alokozwa mu maisho age era alabye obulungi.
Ebika (Types)
- Okugarukira Emwaka (Age Regression): Kuno kwe kugarukira mu biseera eby’obuto bw’omuntu mu buzima obuliko, okunoonya ensibuko y’ebizibu eby’omwoyo.
- Okugarukira Emirundi Egihango (Past Life Regression - PLR): Kuno kwe kugarukira mu buzima obuleetera obundi, nga tannazaalibwa mu nsi eno. Kigambibwa okugasa okunoonya ensibuko y’endwadde, ennyonta, oba enjala y’okumanya ebintu.
- Okugarukira Mu Maisho G’Okuzibirwa (Life Between Lives Regression - LBL): Kuno kwe kugaruka mu kifo omuntu ky’ali nga tannazaalibwa, ekya kifo eky’omwoyo. Kino kigambibwa okugasa okumanya ensonga y’obulamu (life purpose) n’okugatta n’abakugu ab’emirembe.
Ebitonebwa mu Sayansi (Scientific Perspective)
Abasawo b’eby’omwoyo (psychologists) n’abasawo (medical doctors) bateeka ekitontome ku Okushindiriza Okugarukira Emirundi Egihango. Bamwe bagamba nti ebintu eby’emirundi egihango biva mu kitebe eky’omutwe (subconscious mind), nga kino kye kikola ebifaananyi (constructs) okusinziira ku by’omuntu yali amanyi, byawulira, oba byalowooza. Bagamba nti si bya maanyi. Naye abalala, nga Ian Stevenson omu Kanada, yakoza okunoonya ku nzibirwa (reincarnation research) mu Asia n’ensi endala, nga asinga okunoonya abaana ab’omu nsi eno abagamba nti bajjukira ebintu eby’obulamu obuleetera obundi nga biri n’ebirabo. Yawandiika ebitabo bingi ku nsonga eno.
Okunoonya Ku Nzibirwa (Reincarnation Research)
Mu Uganda, n’ensi za Africa, endowooza y’okuzibirwa (belief in reincarnation) eri nnyo mu mateeka ga nsi. Mu mateeka ga Nyankole, bagamba nti omuzukulu (grandchild) asobola kubaazaala n’omukuru we (ancestor) agenda mu mubiri gwe. Ekigambo “Okuzibirwa” (Okuzibira) kigambibwa. Kino kye kitundu ky’endowooza. N’olwekyo, enkora y’okugarukira emirundi egihango esobola okutegeerekwa bulungi nga egatta ku mateeka ga nsi. Abasawo ab’eby’omwoyo mu Uganda bamwe bagamba nti ebintu eby’okugarukira bwe biba biva mu mateeka ga nsi, kiba kigambira ddala nti omutwe gwa sayansi guyinza okugitegeera.
Okukozesebwa mu Uganda (Practice in Uganda)
Mu Uganda, enkora y’okushindiriza enkalu tekiri nnyingi, naye eri okweyolekera. Waliwo abasomesa b’okushindiriza (hypnotherapy trainers) nga Dr. Grace Nambatya ey’ekibuga Kampala, eyeyambisa enkora y’okushindiriza mu kwegasa abantu okwewala obutamanya. N’abantu ab’ekikula kyabwe, nga Abasawo ab’eby’obuwangwa (traditional healers) nga abasawo b’Abaganda n’Abanyankole, bakozesa enkora endala ez’okulowooza n’okuzimiza okunoonya ebintu eby’emirundi egihango, nga tebakoza kushindiriza kw’amatwiiko.
Endowooza y’abantu mu Uganda ku nsonga eno etafaananirwa. Abamala mu mateeka ga nsi nga Basirikale, Bakristaayo, n’Abayislamu, bamwe bakkiriza okuzibirwa nga kigambibwa mu Baibuli (ob. Yohana 3:3) oba mu Kkulaan, n’abalala bakakasa. N’olwekyo, omuntu yenna ayinza okukola okugarukira emirundi egihango nga ayagala okunoonya okwegyeza kw’omwoyo, naye nga takwatagana na ddiini ye.
Ebikwatagana n’amateeka n’enkola empya (Legal and ethical considerations)
Mu Uganda, Okushindiriza Okugarukira Emirundi Egihango tekiri mu mateeka ga gavumenti nga kino kya sayansi. N’olwekyo:
- Omushindirizi (hypnotherapist) tayinza kulagira omukeziresi nti enkora eno y’amalalaalala oba ey’eddagala. Kiba kya okwegasa (therapy) kyokka.
- Kisaanidde ku okukkiriza kw’omukeziresi (informed consent). Omukeziresi asaanidde okumanya ebintu byonna ebijja okukolebwa.
- Omushindirizi tasaanidde kukozesa ebintu ebyonooneka mu maisho g’omukeziresi okumukwasa.
- Kisaanidde okugatta ku mateeka ga nsi (cultural beliefs) n’endowooza za ddiini. Omushindirizi asaanidde okutebenkanya enkora ye n’endowooza z’omukeziresi.
- Omushindirizi tasaanidde kugezaako okukyusa endowooza za ddiini z’omukeziresi.
Abasawo b’eby’omwoyo ab’enjawulo mu Uganda bagamba nti enkora eno esaanidde okukolebwa nga waliwo obukugu (professionalism) n’okumanya ebikwatagana n’amateeka ga sayansi.
Laba ne bino (See also)
- Okushindiriza – Ekitundu ekikulu.
- Okuzibirwa mu mateeka ga Nyankole
- Obusawo bw’eby’obuwangwa mu Uganda
- Brian Weiss
- Ian Stevenson
- Enkola z’okwegyeza omwoyo (Psychotherapy)