Mam hkrum
Template:Infobox lam Hypnosis (Jingpho: Mam hkrum shingdu ai lam, Myen: ဟစ်ပနိုးစစ်, Shawa: 催眠) ngu ai gaw, masha a myit masa hpe shingdu shangun, mam hkrum ai shara de laman shangun ai lam hta, shingdu ai myit masa (trance state) de shang shangun ai prat re. Ndai prat hta, masha gaw shingdu ai lam hta n-gup n-gun, myit masa kaba ai lam hte, myit masa a ntsa hpe shachyut shangun ai lam hta grai rawng ai. "Hypnotherapy" ngu ai gaw, ndai prat hpe sharin shapan, makam masham hta sharin shapan ai lam re.
Ginra tsun ai
Hypnosis gaw, mam hkrum shingdu ai lam myit masa prat langai mi re. Ndai prat hta, masha a myit masa gaw shingdu ai lam hta n-gup n-gun, shinggyim masha (hypnotherapist) a ga jaw ai hpe madun ai lam hta grai rawng ai. Hypnosis prat gaw, n-gup ai lam hte, myit masa a ntsa hpe shachyut shangun ai lam hta matut mahkai ai. Ndai gaw "mam hkrum ai" lam n re, akyu myit masa prat langai mi mung n re; masha a myit masa hpe shingdu shangun ai lam langai mi re. Mam hkrum shingdu ai lam (regression hypnosis) gaw, ndai a langai mi kaw na lam re.
Moi shalai (History)
Atsawm mungkan de na lam
Mungkan de hypnosis a moi shalai gaw, moi 3,000 ning jan du hkra sa wa ai. Egypt mung, Greece mung, India mung na shaman, hpri masha ni gaw, mam hkrum shingdu ai lam hte nna, makam masham galaw ai lam shajang nga ai. 18-shang ni a prat, Franz Mesmer, Austria masha gaw, "animal magnetism" ngu ai lam hpe sharin shapan, hypnosis a matu mungkan a shawa wa nga ai. 19-shang ni a prat, James Braid, UK masha gaw "hypnosis" ngu ai amyu myu hpe shaga dat, shiga shapan ai lam hte sharin shapan ai lam hpe galaw ai.
Myanmar de na lam
Myanmar mung de gaw, hsawp shingdu ai lam hte dat shaman ni a lam gaw, hypnosis hte grai seng ai. Moi kaw na, dat shaman ni gaw, hpyen hpe mam hkrum shingdu shangun, makam masham galaw ai lam shajang nga ai. British ni sa wa ai shaloi, Western hypnosis a lam gaw Myen mung de sa wa sai. 20-shang a prat, Yangon University na psychology sharin shapan masha ni gaw, hypnosis hpe sharin shapan ai lam hpe galaw ai. Myanmar Psychological Association mung, hypnosis hpe makam masham hta sharin shapan ai lam hpe shawng shawng shachyut nga ai.
India de na lam
India mung gaw, hypnosis a lam gaw yoga hte meditation a lam hte grai seng ai. Moi kaw na, yoga prat ni gaw, myit masa hpe shingdu shangun ai lam hta grai rawng ai, hypnosis hte seng ai lam nga ai. 19-shang ni a prat, James Esdaile, UK masha gaw India mung de, hypnosis hpe anesthesia hta sharin shapan, surgery galaw ai. Jadu, India masha gaw, "hypnotism" ngu ai amyu myu hpe sharin shapan, Indian Association of Clinical Hypnotists (IACH) hte Bombay Hypnosis Society ni hpe shawng dat ai.
China de na lam
China mung de gaw, qigong hte traditional Chinese medicine (TCM) a lam hte hypnosis a lam gaw seng ai. Moi shalai kaw, "cui mian" ngu ai ga gaw, mam hkrum shingdu ai lam hpe tsun ai. 20-shang a prat, Western hypnosis gaw China de sa wa, Chinese Psychological Society na masha ni gaw hypnosis hpe sharin shapan ai lam galaw ai. 1990 ning jan ni kaw na, China Hypnosis Engineering & Research Association (CHERA) ngu ai gaw shawng dat, hypnosis hpe sharin shapan ai lam hte sharin shapan ai lam hpe galaw nga ai.
Amyu myu (Types)
Hypnosis gaw amyu myu grai nga ai:
- Traditional Hypnosis: Ndai gaw, shinggyim masha a ga jaw ai hpe madun ai, direct suggestion hte galaw ai.
- Ericksonian Hypnosis: Milton H. Erickson a lam hte galaw ai, indirect suggestion hte metaphor ni hpe sharin shapan ai.
- Cognitive Hypnotherapy: Cognitive behavioral therapy (CBT) hte hypnosis hpe shagrau shangun ai.
- Hypnoanalysis: Myit masa a ntsa hpe shachyut shangun ai lam, Mam hkrum shingdu ai lam hte seng ai.
- Self-Hypnosis: Masha a myit masa hpe shingdu shangun ai lam, shinggyim masha n lu ai shaloi mung galaw lu ai.
Shiga shapan ai lam (Scientific research)
Shiga shapan masha ni gaw, hypnosis a lam hpe brain imaging (fMRI, EEG) ni hte shiga shapan nga ai. Shiga shapan ni gaw, hypnosis prat hta, brain a anterior cingulate cortex hte prefrontal cortex ni a galaw lam gaw shachyut ai lam chye lu ai. Ndai gaw, myit masa a shingdu ai lam hte, suggestion hpe madun ai lam hpe madat ai. World Health Organization (WHO) mung, hypnosis hpe makam masham hta sharin shapan ai lam hte akyu ai lam shajang nga ai.
Sharin shapan ai lam (Applications)
Hypnosis gaw makam masham grai hta sharin shapan ai:
- Myit masa makam masham: Stress, depression, phobia ni hpe shaman ai.
- N-gup makam masham: Pain management, chronic pain, surgery a shaloi anesthesia hta sharin shapan ai.
- Lamu lam: Smoking hte, alcohol hpe kut ai lam, weight management.
- Sports psychology: Athlete ni a performance hpe sak sa shangun ai.
- Education: Study hta concentration hpe sak sa shangun ai.
- Forensic hypnosis: Crime investigation hta, witness ni a memory hpe shachyut shangun ai (ndai gaw mung dan a hte seng ai).
Mung dan a lam (Legal status)
Myanmar
Myanmar mung de, hypnosis gaw mung dan a hte n chyom ai. Hypnotherapy galaw ai masha ni gaw, Myanmar Medical Council a license lu ra ai, aja awa psychology hte psychiatry a sharin shapan lu ai masha re ra ai. Entertainment hta hypnosis galaw ai gaw, censorship hte seng ai.
India
India mung de, hypnotherapy gaw legal re. Indian Medical Council a hte, hypnotherapy hpe makam masham hta sharin shapan ai lam shajang ai. Hypnotherapist ni gaw, psychology, medicine, dentistry degree lu ai masha re ra ai. "Hypnotism Act" langai mi mung nga ai, ndai gaw stage hypnosis hpe control galaw ai.
China
China mung de, hypnotherapy gaw legal re, National Health Commission a hte sharin shapan ai. Clinical hypnosis galaw ai masha ni gaw, doctor license lu ai masha re ra ai. Chinese Psychological Society gaw, hypnotherapy training hte certification hpe shawng shawng shachyut nga ai. Qigong hte seng ai "hypnotic" practice ni gaw, mung dan a hte grai seng ai.
Mungkan a myit masa (Cultural attitudes)
Myanmar mung de, hypnosis gaw dat shaman ni a lam hte seng ai myit masa nga ai, shaman ni hpe akyu myit masa nga ai. Raitim, Christian mungkan de gaw, hypnosis hpe "satanic" ngu ai myit masa mung nga ai. India mung de, yoga hte meditation a lam hte seng ai, akyu myit masa grai nga ai. China mung de, qigong hte TCM a lam hte seng ai, makam masham hta sharin shapan ai lam hpe akyu myit masa nga ai. Raitim, media (TV, film) ni hta hypnosis hpe jadu hte seng ai lam shachyut ai shaloi, myit masa kran ai lam mung chye lu ai.
Grai chye ai shinggyim masha (Notable practitioners)
Myanmar na masha
- Dr. Tin Hla: Yangon University na psychology professor, Myanmar de hypnosis sharin shapan ai lam shawng dat wa.
- U Ko Ko: Yangon de hypnotherapy clinic langai hpe shawng dat, stress hte anxiety hpe shaman ai lam hta grai chye ai.
India na masha
- Dr. V. R. Shinde: Indian Association of Clinical Hypnotists a founder, India de clinical hypnotherapy shawng shawng shachyut ai.
- Dr. B. M. Hegde: Renowned cardiologist, holistic medicine hta hypnosis hpe sharin shapan ai lam galaw ai.
China na masha
- Dr. Cai Zhongyuan: China Hypnosis Engineering & Research Association a founder, China de modern hypnosis shawng dat wa.
- Professor Ma Peng: Peking University na psychologist, Ericksonian hypnosis hpe China de sharin shapan ai.