Lawa pi kama lape
lawa pi kama lape li nasin lawa. ni la jan li kama jo e ken tawa lawa pi jan ante. jan li ken ante e pilin, e sona, e wile pi jan ante kepeken nasin ni. lawa pi kama lape li ken pona tawa pona sijelo, pona lawa, en pali sona.
Sonasin
lawa pi kama lape li nasin. jan li kepeken toki, en kalama, en lukin tawa ni: lawa pi jan ante li kama open, li kama wawa. lawa open la, jan li ken kute e toki, li ken pali, taso lawa li lon poka. lawa li ken ala toki insa sama lon tenpo pona. jan li ken ante e ijo lon lawa jan kepeken nasin ni. jan li ken weka e pilin ike, li ken pana e pilin pona, li ken kama sona e ijo sin. nasin ni li ken lon poka pi nasin pona sijelo.
lipu tenpo
ma ale
tenpo pini mute la, jan sewi pi ma tomo Epipu en ma Sumi li kepeken nasin sama. ona li toki tawa jan, li pana e wile sewi. tenpo sin la, jan sona sijelo pi ma Elopa (Franz Anton Mesmer) li kama jo e nasin ni lon tenpo pi nanpa luka luka tu wan (1770). ona li toki e ni: ijo li jo e wawa kon. wawa kon li tawa ma ale. jan li ken lawa e wawa kon ni tawa pona sijelo. nasin ona li kama suli. jan mute li kama sona e nasin Mesmer.
tenpo pini lili la, jan sona James Braid li kama. ona li pali e nimi sin "Hypnosis" lon tenpo pi nanpa luka luka luka tu wan (1843). ona li toki e ni: lawa pi kama lape li nasin lawa taso. li lon ala wawa kon. nasin ona li kama nasin sona.
ma Intanasi
ma Intanasi li jo e nasin lawa pi kama lape tan tenpo pi jan sin. jan pi ma Intanasi li kama jo e nasin ni tan jan pi ma Elopa. taso, ona li ante e nasin kepeken toki pona. toki pona li toki lili. ni la, jan pi ma Intanasi li kepeken kalama, en lukin, en tawa sijelo sin. nasin li kama nasin pi toki pona.
kulupu "lawa pona" li open lon tenpo sike pi nanpa tu tu wan (2004). kulupu ni li pali e nasin lawa pi kama lape kepeken toki pona taso. ona li pana e sona tawa jan pi ma Intanasi. ona li pali e lipu, e toki kulupu. kulupu ni li suli lon ma tomo "Nena Pona".
tenpo ni la, kulupu "lawa pi kama lape" li lon. kulupu ni li lon ma tomo "Seli Pimeja". jan pi kulupu ni li pali e nasin sin. ona li kepeken ilo kalama, en sitelen tawa, tawa pana e lawa pi kama lape. nasin ona li pona tawa jan pi kute lili.
nasin
lawa pi kama lape li jo e nasin mute.
- lawa pi kama lape pi toki taso: jan li toki taso tawa jan ante. jan li toki e ijo pi tenpo pini, e ijo pi tenpo kama. nasin ni li kepeken toki pona lili. li pona tawa jan pi pilin ike tan tenpo pini. li ken pona tawa lawa pi kama lape pi tenpo pini.
- lawa pi kama lape pi lukin en kalama: jan li kepeken ilo. ilo li pana e kalama, e sitelen lukin. kalama li sama telo li tawa. sitelen lukin li tawa sama lipu. lawa jan li kama open tan ni. nasin ni li pona tawa jan pi pali ala.
- lawa pi kama lape pi pali sijelo: jan li pali kepeken sijelo. jan li tawa lili e luka, e lawa. pali ni li sama lape suno. nasin ni li pona tawa jan pi sijelo pakala.
- lawa pi kama lape pi jan wan: jan li pali e nasin ni tawa ona sama. jan li toki insa, li kalama insa tawa lawa ona. jan li ken kepeken ilo kalama. nasin ni li pona tawa jan pi wile kama sona, anu jan pi wile weka pilin pakala.
- lawa pi kama lape pi kulupu: jan mute li kama lon poka. jan lawa li toki tawa kulupu ale. nasin ni li pona lon tomo sona, anu lon kulupu pona lawa. li pona tan ni: jan li ken pilin pona tan kulupu.
sona pi nasin sona
jan sona li lukin e lawa pi kama lape. sona ona li ni:
jan li lon lawa pi kama lape la, ilo sona li lukin e nasin pi lawa jan. lawa li ante. lipu lawa pi sona (neocortex) li pali lili. lipu lawa pi pilin (limbic system) li pali wawa. ni la, jan li ken ala toki insa mute. jan li kute taso e toki pi jan lawa. jan li ken pali e wile pi jan lawa.
jan li ken ala pali e wile ante tan lawa pi kama lape. lawa jan li ken ala pana e wile pi jan ante. jan li ken weka e nasin ni lon tenpo ale. ni li sona pi jan sona.
jan sona pi ma Intanasi li pali e sona sin. ona li kepeken nasin pi toki pona. toki pona li jo e nimi lili. ni la, lawa jan li kama open kepeken tenpo lili. jan sona "Sewi Lape" li pali e sona ni lon tenpo sike pi nanpa luka luka luka tu (2012). ona li toki e ni: toki pona li pona mute tawa lawa pi kama lape tan nimi pi kon lili.
kepeken
jan li kepeken lawa pi kama lape tawa ijo mute.
- pona sijelo: weka pi pilin pakala sijelo. weka pi pilin monsuta sijelo. pona lape. lawa pi kama lape li ken pana e pona tawa sijelo kepeken lawa.
- pona lawa: weka pi pilin ike (pilin monsuta, pilin pakala, pilin utala). kama pi pilin pona. weka pi wile ike (wile moku ike, wile telo ike).
- pali sona: kama sona wawa. weka pi pilin lawa ike. pali pona lon tomo sona. kama sona e toki sin.
- pali: kama wawa pali. weka pi pilin pilin ante lon pali. pali kulupu pona.
- musi: lon ma Intanasi, jan li kepeken lawa pi kama lape lon musi. jan li pali e ijo musi lon sewi lipu. jan li pali e kalama musi kepeken nasin ni. kulupu "kalama lawa" li pali e musi kepeken lawa pi kama lape.
lawa pi ma Intanasi
ma Intanasi li jo e lawa pi nasin lawa pi kama lape. lawa ni li pona.
jan li ken pali e nasin lawa pi kama lape tawa jan ante. taso, jan li o kama sona e nasin pona. jan li o pali e nasin ni lon tomo pi jan sona sijelo, anu lon tomo pi jan sona lawa. jan li o toki pona tawa jan kama. jan li o pana e sona ale. jan li o weka e nasin ni la, jan li o toki.
jan li ken ala pali e nasin ni tawa wile ike. jan li ken ala pana e wile ike tawa lawa pi jan ante. jan li ken ala pali e ni: jan ante li pali e ijo ike tan lawa pi kama lape. lawa li pana e pini ike tawa jan ni.
kulupu "jan lawa pi kama lape pi ma Intanasi" (IKHA) li lukin e pali pi jan lawa. kulupu ni li pana e lipu ken tawa jan lawa pona. jan li wile pali la, jan li wile jo e lipu ken ni.
pilin kulupu
jan pi ma Intanasi li lukin e lawa pi kama lape kepeken nasin pona.
jan mute li pilin e ni: nasin ni li nasin pona tawa pona lawa. li sama nasin pi weka pilin kepeken kasi pona. jan li ken kepeken nasin ni poka pi nasin ante pona. jan li toki e ni lon tomo sona, lon kulupu pona.
jan lili li kama sona e nasin ni lon tomo sona. lipu sona li jo e sona pi lawa pi kama lape. jan li ken lukin e nasin ni lon lipu sitelen, lon ilo sona.
taso, jan ante li pilin e ni: nasin ni li ike lili. jan li ken pakala e lawa pi jan ante kepeken nasin ni. jan li wile e ni: jan lawa o jo e sona mute, o lon anpa lawa.
lon ma Intanasi, nasin ni li jo e nimi sin: "nasin open lawa". nimi ni li pana e kon pona. li sama ala nimi pi ma ante.
jan suli pi ma Intanasi
- jan Lili Kon (Lili Kon): jan li pali e kulupu "lawa pona". ona li open e nasin lawa pi kama lape kepeken toki pona. ona li pali e lipu suli "o lawa e lawa sina". jan li sona e ona tan tomo kalama.
- jan Powe Seli (Powe Seli): jan sona sijelo. ona li kepeken lawa pi kama lape tawa pona sijelo. ona li pali e nasin sin: "lawa pi kama lape pi sijelo pona". nasin ni li kepeken kalama pi telo tawa.
- jan Mato Linja (Mato Linja): jan sona lawa. ona li pali e sona pi lawa pi kama lape kepeken ilo sona. ona li kama jo e sona: tenpo sike pi nanpa luka luka luka tu wan (2011) la, toki pona li pana e lawa pi kama lape kepeken tenpo lili.
- jan Sana Lape (Sana Lape): jan lawa pi kama lape pi jan wan. ona li pali e lipu, e ilo kalama tawa jan pi pali ala. ilo ona li suli lon ma Intanasi.
- kulupu kalama lawa: kulupu ni li kepeken lawa pi kama lape lon musi. ona li pali e kalama musi, e sitelen tawa. jan mute li kute e kalama ona la, lawa li kama open lili.