Hipinosi

Hipinosi ke boemo ba ho kheloha ha pelo-moholo boo motho a nang le bokhoni ba ho mamela ditaelo, ho nahana, kapa ho hopola ka tsela e ikhethetseng, ha a ntse a ikutlwa a khathalla le ho sebetse ka mokhoa o hlalosang. E ka sebelisoa e le sesebediswa sa Bongaka ba kelello kapa Tharollo, mme e na le mekhoa e mengata e fapaneng le maikemisetso.

Tlhaloso

Hipinosi ha se boemo ba boroko, empa ke boemo ba ho kheloha ha pelo-moholo bo nang le maemo a phahameng a ho shebana ka hare, ho mamela ha hloohong, le ho khothalletsa ho amoheleha. Mohipinoti o ka sebetsa le moahi ho fihlela boemo bona, moo moahi a nang le bokhoni ba ho arabela ditaelo tse ikhethetseng, ho fetola maikutlo, kapa ho fumana tsebo e patehileng ka hare ho bona. Le ha ho se na mokhoa o le mong o amohelehang ka ho feletseng wa ho hlalosa hipinosi, mekhoa e meng e e hlalosa e le "ho kheloha ha pelo-moholo ho nang le tshepo," moo moahi a nang le tshepo e kgolo ho mohipinoti le ho ikemisetsa ho sebetso.

Historia

Histori ya lefats'e ya hipinosi e qalile ka bo-Franz Mesmer oa Germany ka lekholong la bo18 leha a ne a se bitse ka lebitso lena. Kamorao ho moo, bo-James Braid oa Scotland ba ile ba hlalosa mantsoe a "hipinosi" ka 1842. Mekhoa e ile ya ntlafatsoa ke bongaka ba Western ho fihlela kajeno.

Ho Lesotho le Afrika Borwa, dikgokahano tsa setso tsa bo-Ngaka le dinyeoe tsa ho phekola ka mowa di na le likamano tse tšoanang le mekhoa ya hipinosi. Mekhoa ya setso e kang ho lla kapa ho sebelisa meriana ya setso ho fihlela maemo a ho kheloha, ho phekola bothata ba kelello kapa 'mele, e ka shebahala e le mokhoa o tšoanang. Ho ipapisitsoe le setso, ho na le tumelo ya hore Badimo kapa Baeso ba ka buisana le batho ba bang ba fumanehileng maemong a itseng a ho kheloha. Ka hona, mohopolo oa ho fetolela maikutlo ka taelo, ho fumana tsebo e patehileng, le ho phekola, ha o se mohlolo ho Basotho ba bangata.

Mehlobo

Hipinosi e arohane ka mekhoa e mengata:

Hipinosi ea Kliniki: E sebelisoa ke Ditsebi tsa Bophelo ba Kelello, Ngaka, kapa Rapolesa bakeng sa tharollo ea bothata ba kelello, ho laola bohloko, kapa ho fokotsa letšoao.
Hipinosi ya Boitšoaro: E lebisitsoe ho fetola boitšoaro bo sa rateng, joaloka ho kgaola ho tsuba, hoja, kapa letšoao la tšabo.
Hipinosi ya ho Kgutlela Morao: Mokhoa oo moahi a kgutlelisang morao bophelong ba hae ba mehleng e fetileng – kapa ho nahanoa hore ke bophelo bo fetileng – ho hlahloba mathata a kajeno.
Hipinosi ya Boithabiso: E etsahalang lebenkeleng kapa lipopelong, moo moahi a etsang lintho tse mohlolo ho ba baballi, empa ha se mokhoa oa kalafo.
Hipinosi ya Boithabiso: E sebelisetsoa ho fokotsa matšoenyeho le bohloko ha ho etsoa litšebetso tsa bongaka.
Hipinosi ea Boithaopi: E ithutoang ke motho a le mong ho ikusa boemong ba hipinosi ntle le thuso ea mohipinoti.

Boithuto ba Saense

Boithuto ba mmele ba bontša hore nakong ea hipinosi, likarolo tse itseng tsa boko (joaloka cortex ea prefrontal) li a fokotseha tšebetso, hoo ho bontšang ho fokotseha ha ho nahana ha methati le ho shebana ka hare. Lipatlisiso li bontšitse hore hipinosi e ka sebetsa hantle bakeng sa:

Ho laola bohloko, haholo-holo bohlokong ba chronic.
Ho fokotsa letšoao la tšabo le matšoenyeho (anxiety).
Ho thusa ho kgaola boitšoaro bo sa rateng.
Ho nolofatsa phekolo ea ho ja ha feteletsa le bothata ba 'mele.

Ho Lesotho, ho sa ntse ho na le lipatlisiso tse fokolang ka taba ena, empa diyunibesithing tsa Afrika Borwa tse kang Yunibesithi ya Cape Town le Yunibesithi ya Witwatersrand di entse lipatlisiso tse ngata ka ts'ebeliso ea hipinosi kalafong.

Tšebeliso

Tšebeliso ea hipinosi e akarelletsa:

Bophelo ba Kelello: Ho sebetsana le matšoenyeho, khatello ea kelello, ho hloka boroko, le ho kgutlela morao ditlamorao tsa ho otloloa.
Bongaka: Ho fokotsa bohloko, ho potlakisa ho fola ha litšila, le ho nolofatsa phekolo ea letšoao la tšabo tse ling.
Ho Fetola Boitšoaro: Ho kgaola ho tsuba, ho noa botlela, hoja ha feteletsa, le boima ba 'mele.
Tlhahiso: Ho ntlafatsa boikutlo ba boithaopo, ho fokotsa letšoao la tšabo ya ho bina kapa ho bapala, le ho matlafatsa bokhoni ba ho ithuta.
Ts'ebeliso ea Setso le ea Semoea: Ho batla thuso ho Badimo kapa ho hlahloba mathata a bophelo ba mehleng e fetileng ka Hipinosi ya ho Kgutlela Morao.

Boemo ba Molao Lesotho le Afrika Borwa

Ho Lesotho, ha ho na molao o hlakileng o hlalosang hipinosi. Bachapi ba e sebelisang ba lokela ho ba le tumellano ea boitsebiso le boikemisetso le baahi, haholo-holo ha e sebelisoa bakeng sa kalafo. Ho ka ba le kotsi haeba e sebelisoa ke mong a se nang tsebo.

Ho Afrika Borwa, hipinosi e laoloa ke Health Professions Council of South Africa (HPCSA). Bachapi ba kliniki ba lokela ho ba mangolo a nepiletseng: Ditsebi tsa Bophelo ba Kelello, Ngaka, kapa Rapolesa ba nang le tlhahiso e nepahetseng ho hipinosi. Ho hipinosa motho ntle le tumellano ea bona kapa ho sebelisa mokhoa ona ho etsa bobe, ho lumellana le molao oa molato oa botho. Ho na le The South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH) e fanang ka mangolo le ho hlokomela boleng ba litšebeletso.

Maikutlo a Setso

Maikutlo a setso mabapi le hipinosi ho Lesotho le Afrika Borwa a arohane. Batho ba bang, haholo-holo ba baholo, ba ka e bona e le mokhoa o sa tloaeleheng oa Sebunu kapa e le boloi, o hanyetsanang le mekhoa ya setso ya Ngaka. Ba bang ba e bona e le sesebediswa se molemo sa bongaka ha se kopanywa le tsebo ya setso. Ho na le bothata ba ho se aha tšepo le boitšoaro bona hobane bo ka shebahala e le boiketsetso ba ho laola kelello ea motho, se hlokang tšepo e kgolo. Leha ho le joalo, ho hola ho na le kamohelo ha ho utloisisoa hantle le ha ho bontšoa mefuta eohle.

Bachapi ba Tsebahalang ho tsoa Lesotho, Afrika Borwa

Dr. Mpho Mokoena (Johannesburg): Ditsebi tsa Bophelo ba Kelello ea nang le boemo ba ho hipinosa, o sebetsa le batho ba nang le khatello ea mehla le matšoenyeho a tšabo.
Ntate Thabo Moloi (Maseru): Mofuputsi oa setso le mohipinoti ea kopanyang mekhoa ya setso le hipinosi ea Sebunu bakeng sa tharollo ea mathata a lelapa le a semoea.
Dr. Susan van Zyl (Cape Town): Ngaka ea nang le boemo ba ho hipinosa, e sebelisang mokhoa ona ho laola bohloko le ho thusa ba fuweng kankere.
Mme Masechaba Nkosi (Durban): Rapolesa ea nang le boemo ba ho hipinosa, e sebeletsang bana le bahlolohali ba nang le mathata a ho kgutlela morao ditlamorao tsa ho otloloa.
Kopano ke Bophelo Support Group (Maseru): Sehlopha se thusang se sebelisang mekhoa e akaretsang ho thusa ba nang le bothata ba ho noa botlela le ho tsuba.

Bona hape