Hipnosis

Hipnosis (kastilla simimanta, grigu simi hypnos "puñuy" nimmanta) nisqaqa huk ch'uyanchaq, kikinpa munayninwan rikurisqa, anchata yuyaymanasqa, kawsaykuqpaq yanapakuq hampi yachaymi, runapa yuyaynin, yuyaymanan, rikch'aymanan ima huk kayman astawan rikch'akuq, ch'uyanchaq kayman apasqa kaptin. Kaypi runaqa paypaq kasqanmanta aswan yuyaymanasqa, yanapasqa, rimanakuypaq kichasqa kayta atin, huk llamk'aykunata ruwanapaq, hampikunata chaskinapaqpas.

Suti ch'uyanchan

Hipnosis nisqaqa mana puñuychu, mana wanuy pas. Aswan bien, huk ch'uyanchaq yuyaymanakuy kaymi, runaqa kikinpa munayninwan, huk hipnotistaq yanapasqanwan, huk "trance" nisqa kayman chayamun, chaypi yuyaymanakuyqa astawan kichasqa, sugestiones nisqakunata chaskiq kaymi. Kay sugestioneskunaqa allin llamk'aykunapaq, hampi kaypi llamk'achikun, ahinataq manchaykunata, nanaykunata, waqaychaykunata allichanapaq, yachaykunata hatunachinapaqpas.

Wiñay kawsay

Tukuy pachapi

Hipnosispa wiñay kawsayninqa ñawpa pacha medicinamanta, ch'aman kunamanta, yachay wasikunamantapas hamun. Grigu llaqtakunapi Asclepio nisqa hampikunaq wasikunapi, "temple sleep" nisqa, hipnosisman rikch'akuq tiyasqa. Franz Anton Mesmer (1734-1815), Austria mama llaqtayuq, "magnetismo animal" nisqawan riqsichisqa, kay yachayta achka runaman apamusqa. 1843 watapi, Escoses James Braid sutiyuq hampikamayoq "hipnosis" nisqa sutita qillqarqan, puñuyman rikch'akuq nispa. Sigmund Freudpas, psicoanálisis kamasqapas, hipnosis llamk'achirqan ñawpaqta, qhipata psicoterapia nisqaman tikrarqan. 1950 watakunamanta, Milton H. Erickson sutiyuq hampikamayoq, kay yachayta achka runapaq allinta riqsichirqan, "Ericksoniana hipnosis" nisqa.

Peru, Bolivia, Ecuador llaqtakunapi

Ñawpaq Inka pachallapitaq, ch'aman kuna, hampikamayoqkuna (hampiq, qawaq) "ch'uyanchaq kay" nisqata yachaq kanku, runakunata nanaymanta qispichinapaq, hamut'aykunata tarinapaqpas. Kay yachaykunaqa mana hipnosis nisqa hinachu, aswan huk yachay, kay pachapi kawsaymanta, apukuna, wamanikunamanta yachasqa. Kunan pachaqa, kay yachaykunawan hipnosis yachay tinkunakun, ahinataq Medicina tradicional nisqapi. 20th pachakwatapi, kay llaqtakunapi medicina oficial hamuptin, hipnosispas yachay wasikunapi, colegio médico kunapipas yachachiy qallarirqan. Kunanqa, Peru, Bolivia, Ecuador llaqtakunapi, hipnosisqa psicología, odontología, medicina pallaykunapi llamk'achisqa kachkan.

Hipnosis rikch'aykuna

Hipnosis clásica o directa: Kaypi hipnotistaqa riman, kamachisqa sugestioneskunata qun, runaqa chaskin. "Kunankama puñunki" nispa.
Hipnosis Ericksoniana: Milton Ericksonpa yachayninmi, aswan suave, cuentokuna, metáforakunawan llamk'achisqa, runapaq mana reqsisqa. Runapa yuyayninman hina purin.
Autohipnosis: Runaqa kikin hipnotizasqan, huk yuyaymanasqa kayman chayamunanpaq, ahinataq manchayta atipanapaq, llank'ayta allichanapaq.
Hipnosis regresiva: Kaypi runaqa ñawpaq tiemponman kutichisqa kachkan, kay pachapi mana yuyarisqa kasqankunata tarinapaq. Hipnosis kutichiy nisqapi astawan yachankichik.
Hipnosis de espectáculo: Teatrokunapi, televisiónkunapi rikuchisqa, runakunata kuskachanapaq, mana allin llamk'aykunapaq. Kayqa hipnosis hampipaq mana llamk'achinchu.

Yachay siq'iy hipnosismanta =

Yachay siq'iy (ciencia) nisqa, hipnosisqa mana imaginaciónllachu, aswan huk ch'uyanchaq kay neuroscience nisqawan riqsichisqa. MRI nisqa aparatokuna rikuchinku, hipnosis kaptin, runapa ñutqunpi huk área "default mode network" nisqa hina llamk'achisqa, yuyaymanakuy, kawsaq kaymanta yuyay mana reqsisqaman tikrakuspa. Kay yachaykuna rikuchinku hipnosisqa nanayta pisiyachiy atin, sistema inmunológico nisqata kallpachay atin. Yachay wasikuna ahinataq Universidad Peruana Cayetano Heredia (Peru), Universidad Mayor de San Andrés (Bolivia), Universidad Central del Ecuador (Ecuador) nisqakunapi, kaykunamanta yachay ruwakun.

Llamk'achiykuna

Hampi kay (Medicina y Psicología): Nanay pisiyachiy (analgesia), ansiedad, depresión, estres, phobia, insomnio nisqakunapaq. Odontologíapipas llamk'achin nanayta chinkachinapaq.
Deportekunapi: Atletakuna yuyaymanasqanta, kallpanta hatunachinankupaq, manchayta atipanankupaq.
Yachay (Educación): Yachakuyta kallpachay, concentraciónta hatunachiy, examen manchayta pisiyachiy.
Qellqay (Derecho): Hipnosis forense nisqa, testigokunapa yuyarinankuta yanapan, ichaqa kayqa ancha mana harkasqachu, yuyarinaqa mana harkasqachu.
Auto-mejoramiento: Runakuna kawsayninkuta allichanankupaq, sayarikuy, cigarro saqiy, micuymanta allichakuy nisqakunapaq.

Peru, Bolivia, Ecuador llaqtakunapi kamachiy kaynin

Peru: Colegio Médico del Perú nisqaqa hipnosisqa hampi kaypaq huk llamk'achiy nispa riqsichin, certificaciónkuna qun. Psicólogokunapaq Colegio de Psicólogos del Perú nisqapas kamachin. Espectáculo hipnosisqa mana harkasqachu, ichaqa runapa munayninta mana kaspa mana atichanchu.
Bolivia: Ministerio de Salud nisqaqa hipnosisqa psicoterapia hina riqsin, psicólogokuna, médicokuna llamk'achiy atinku. Sociedad Boliviana de Hipnosis Clínica y Experimental nisqa organizacionmi kay yachayta pusachkan, capacitaciónkuna qun. Ley General de Salud nisqaman hina, kallpachasqa hampikunaq llamk'achinanku.
Ecuador: Asociación de Hipnosis Clínica y Experimental del Ecuador (AHCEE) nisqaqa kay kamachiyta, yachayta pusachkan. Ministerio de Salud Pública nisqaqa hipnosisqa psicoterapia hina registro nisqapi yakuchin, certificadu yoqlla hampikamayoqkuna llamk'achiy atinku. Código de la Salud nisqaman hina, runapa allin kaynin sapa kuti hatun kaq.

Llaqtapa yuyaynin =

Kay llaqtakunapi, hipnosisqa huk mistu yuyaywan riqsichkasqa. Wakin runakunaqa, mana riqsispa, manchakunku, "brujería" nispa ninchu. Wakinmi, yachay siq'iywan, hampi kaywan tinkusqa kasqanmanta yachaspa, chaskinku. Medicina tradicionalwan tinkuychá, chaypi ch'aman kunapas huk rikch'akuq yuyaymanasqa kaykunata llamk'achinku. Achka runakunaqa nanaypisiyachiq hina, psicólogokuna qun hina chaskinku. Ancha riqsisqa kachkaptinpas, achka runakunaqa mana allinta hamut'asqa, espectáculo hipnosismanta llok'allasqa kanku, chaymi sumaq yachachiy necesitakun.

Peru, Bolivia, Ecuador llaqtakunamanta riqsisqa llamk'aqkuna

Peru: Dr. Max Méndez Gutiérrez, huk riqsisqa neurólogo, hipnosis clínica nisqapi yachay siq'iy ruwaq, Universidad Cayetano Heredia nisqapi yachachiq. Dra. Luisa Díaz Cortez, psicóloga, ansiedad, traumakunapaq hipnosis Ericksoniana llamk'achiq, Lima llaqtapi.
Bolivia: Dr. Carlos Fernando Valdivia, psiquiatra, Sociedad Boliviana de Hipnosis Clínica nisqapa kamasqan, La Paz llaqtapi achka wata yachachiq. Lic. María Elena Pardo, psicóloga clínica, hipnosis regresiva nisqapi especialista, Hipnosis kutichiy nisqamanta qillqasqakuna yoqlla.
Ecuador: Dr. Eduardo Fernández Ribadeneira, huk ñawpaq llamk'aq hipnosis clínica nisqapi Ecuador llaqtapi, AHCEE nisqapa fundador. Dra. Ana Lucía Torres, odontóloga, hipnosis llamk'achiq nanay mana reqsisqa tratamientokunapi, Quito llaqtapi.

Wakin yachaykuna