Hipnosis
Hipnosis (gikan sa tataramon na Griyego na hypnos, na boot sabihon "katurog") iyo sarong porma nin terapyutikong suhestyon o sarong estado nin konsentrasyon na igwang pagigin alerto. Sa Filipinas, partikularmente sa rehiyon Bikol, an hipnosis nagin parte kan mga paagi nin pag-ataman sa salud asin pag-uswag personal, na an iba nagagamit sa tradisyonal na mga paagi asin an iba sa modernong sikolohiya.
Kahulugan
An hipnosis iyo sarong estado nin pagigin alerto kun sain an tawo igwang halangkaw na konsentrasyon, nakadirekta an atensyon, asin nagigin mas bukas sa mga suhestyon. Dae ini sarong porma nin katurog, kundi sarong natural na kamugtakan kan isip na pwedeng magamit sa pagbulong, pagpapahale nin bisyo, o paghanap nin solusyon sa mga problema sa emosyon. Sa Bikol, an termino pwedeng apodon na "pagpahale sa isip" o "pagpaheling sa laog" depende sa konteksto.
Kasaysayan
Sa Kinaban
An paggamit nin mga paagi na arog kan hipnosis may halawig na kasaysayan, gikan sa mga templo nin pagturog sa Griyego sagkod sa mga porma nin meditasyon sa Asya. An modernong hipnosis pigpoonan ni Franz Mesmer kan ika-18 siglo, na inaapod na "mesmerismo". Si James Braid, sarong doktor sa Scotland, an nag-introdusir kan termino na "hipnosis" kan ika-19 siglo asin pig-establisar ini bilang sarong siyentipikong pag-aadal.
Sa Filipinas asin Rehiyon Bikol
Sa Filipinas, an mga konsepto nin pagpapahale nin sakit gamit an isip, mga ritwal nin pagtambay, asin paggamit nin mga halamang bulong na kaiba an mga orasyon, igwa nin mga elemento na nakakatakod sa prinsipyo nin suhestyon asin pagtutok kan isip. Sa mga komunidad Bikol, an mga parabulong o albularyo minsan nagagamit nin mga paagi nin pagpapahimbing o pagpapakalma sa pasyente bago magbulong, na sarong porma nin tradisyonal na induksyon.
Kan mag-abot an modernong sikolohiya sa Filipinas, an hipnosis nagin parte kan mga pag-aadal sa mga unibersidad arog kan Unibersidad kan Filipinas asin Ateneo de Manila University. Sa presente, igwang mga organisasyon arog kan Philippine Society of Clinical and Experimental Hypnosis (PSCEH) asin an Integrated Hypnotists Association of the Philippines (IHAP) na nagpupursige sa pagpapalaganap nin etikal asin siyentipikong paggamit kan hipnosis.
Mga Tipo
An hipnosis pwedeng klasipikaron sa tolong panginot na tipo:
- Hipnosis sa Klinika (Clinical Hypnosis): Ginagamit nin mga lisensyadong propesyonal sa salud mental o medisina para sa mga helang arog kan pagkawara nin gana, pagigin makuri, phobia, asin pagpundo sa pagtabako.
- Hipnosis sa Pag-eskedyul (Stage Hypnosis): Ginigibo sa entablado para sa libangan, kun sain an boluntaryo minasunod sa mga nakakatawang suhestyon kan hipnotista. Dae ini rekomendado para sa seryosong terapyutikong gamit.
- Hipnosis sa Sadiri (Self-Hypnosis): Sarong paagi kun sain an tawo an mismo nag-iindusir kan estado nin hipnosis para sa pagpapakalma, pagpapauswag nin pagganap (performance), o pagpapahale nin tensyon.
Siyentipikong Panukalà
An siyensya nagpapatunay na an hipnosis iyo sarong tunay na kamugtakan nin utak. Mga pag-aadal gamit an functional magnetic resonance imaging (fMRI) nagpapahiling nin mga pagbabago sa aktibidad sa mga rehiyon nin utak arog kan anterior cingulate cortex asin prefrontal cortex durante kan hipnosis. Ipinapahiling kaini na an isip nagigin mas reseptibo sa mga suhestyon mantang an kritikal na pag-iisip (critical faculty) pansamantalang nagigin bakong aktibo.
Sa Filipinas, an mga pag-aadal dapit sa hipnosis isinasagawa sa mga departamento nin sikolohiya. An epektibidad kaini sa pagpapahale nin kurog-kurog (anxiety) asin pagtabang sa pagdulag sa trauma napag-aadalan na. An Hipnosis sa Pagbalik (hypnotic regression), na ginagamit sa pag-recall nin mga nakalipas na pangyayari, igwa man nin siyentipikong debate dapit sa reliability kaining mga alaala.
Mga Aplikasyon
An hipnosis igwang masaklaw na mga gamit sa Filipinas:
- Sa Medisina asin Sikolohiya: Pagbulong sa mga isyung sikomatiko, pagpapahale nin phobia, pagpundo sa bisyo (sigarilyo, sobrang pagkakan), pagdulag sa kurog-kurog, asin pagtabang sa pagdulag sa trauma.
- Sa Edukasyon: Pagpapauswag nin konsentrasyon kan mga estudyante, pagpapahale nin takot sa pag-eksamen, asin pagpapadakula nin memorya.
- Sa Isports: Pagpapauswag nin mental na paghahanda kan mga atleta, pagpapakalma bago kompetisyon.
- Sa Negosyo: Pagpapakusog nin pagganap sa trabaho, pagpapahale nin takot sa pagtaram sa publiko.
- Sa Pag-uswag Personal: Pagpapadakula nin kompiyansa sa sadiri, pagpapahale nin dae magayon na kinaugalian.
Legal na Kamugtakan sa Filipinas
Sa ngunyan, walang espesipikong batas sa Pilipinas na direktang nagreregula sa pagpraktis ng hipnosis bilang isang hiwalay na propesyon. Alagad, an paggamit kaining klinikal na hipnosis dapat isagawa sana kan mga lisensyadong propesyonal sa medisina o sikolohiya na nakakua nin sapat na pagsasanay. An mga doktor, dentista, klinikal na sikologo, asin mga lisensyadong guidance counselor na nakakompleto nin sertipikasyon gikan sa mga rekonosidong organisasyon arog kan PSCEH, pwedeng maggamit kani bilang parte kan saindang terapyutikong interbensyon.
An pagpraktis nin hipnosis para sa libangan (stage hypnosis) pwedeng isagawa nin bisan siisay, alagad dapat na may pahintulot kan lokal na gobierno asin igwang pagsasaalang-alang sa seguridad asin dignidad kan mga partisipante. An pag-angkin nin mga milagrosong pagbulong o paggamit nin hipnosis sa paglimbong (scam) iyo ilegal asin pwedeng makasuhan sa irarom kan Revised Penal Code o mga batas kontra sa limbong.
Mga Kultural na Pagtaram
An pagtaram dapit sa hipnosis sa Filipinas iyo magkakalaen-laen. Sa mga komunidad Bikol, an ibang tawo, partikularmente an mga gurang, pwedeng magkaigwa nin pagdududa huli ta ini nakakatakod sa mga ideya nin kulam o pagkokontrol kan isip. An impluwensya kan relihiyon, partikularmente kan Simbahan Katolika, pwedeng magdara nin pag-aalangan sa mga paagi na dae ninda nasasabotan.
Alagad, sa paglakop kan impormasyon dapit sa siyensya kaining hipnosis, nagdakula an pag-ako kaining bilang sarong lehitimong paagi nin terapiya. Sa mga siyudad arog kan Syudad nin Naga o Legazpi, mas komun na an pagdangog dapit sa mga seminar sa stress management na kaiba an mga teknik nin self-hypnosis. An paggamit kaining sa pagtabang sa mga biktima nin kalamidad, arog kan bagyo o erupsyon kan Bulkan Mayon, para sa trauma debriefing, nagtao man nin positibong pagmidbid sa saiyang kapakipakinabang.
Mga Bantog na Parapraktis gikan sa Filipinas
- Dr. Cornelio Banaag, Jr. - Sarong psychiatrist na pigrekonosir sa saiyang kontribusyon sa sikiyatriya sa Filipinas asin nagamit nin hipnosis sa saiyang terapiya.
- Dr. Leticia Peñano-Ho - Sarong klinikal na sikologo, presidente kan PSCEH, asin aktibong nagtutukdo nin clinical hypnosis sa mga propesyonal.
- Mga Sikologong Bikolano - Dakol na mga sikologo na nagtatrabaho sa mga unibersidad asin pribadong klinika sa rehiyon Bikol an nag-aadal asin nag-aplikar nin mga teknik nin hipnosis sa saindang pagpraktis, arog kan mga myembro kan Bicol Psychological Association.
- Mga Paratukdo nin Mind-Body Wellness - Mga parapraktis sa yoga, meditation, asin alternatibong medisina sa Bikol na minsan nainkorporar an mga prinsipyo nin suhestyon asin guided imagery na nakakatakod sa self-hypnosis.