Hipnosis

Hipnosis (ginhalinan sa Griego nga ὕπνος húpnos, "katulog") amo ang proseso sang pag-abot sa isa ka estado sang konsentrasyon nga mataas kag nakatutok, nga masami nga ginatawag nga trance. Sa sini nga estado, ang isa ka tawo mas mabuksan sa mga suhestyon, pagpahanumdom, kag pag-uswag sang hunahuna. Sa Pilipinas, ang hipnosis nagakaangot sa lain-lain nga mga aplikasyon, gikan sa klinikal nga pagbulong hasta sa pag-entertain, kag may yara ini daku nga impluwensya sa kultura kag pagtamod sang publiko.

Kahulugan

Ang hipnosis amo ang isa ka estado sang konsentrado nga atensyon, pagpahamtang sang kritikal nga pagpangatarungan, kag pagdugang sang pagkasensitibo sa suhestyon. Ini indi pagkatulog ukon kawala-konsensya, kundi isa ka natural nga proseso sang hunahuna diin ang tawo mas mabuksan sa pagdumdom kag pagbag-o sang kinaugali. Ang nagahipnotisar, nga ginatawag nga hipnotista ukon hipnoterapista, nagagiya sa indibidwal paagi sa mga teknik sang pagpahinay kag pagpahamtang sang mga imahe kag mga pulong. Importante mahangpan nga ang hipnosis indi pagpangontrol sang hunahuna; ang tawo nga ginahipnotisar may bug-os nga kontrol sa iya kaugalingon kag indi makahimo sang butang nga supak sa iya moralidad.

Kasaysayan

Sa Kalibutan

Ang mga kinaugali nga porma sang hipnosis nagaugyon pa sa mga dumaan nga sibilisasyon, subong sang mga Ehipcio kag Griego, nga nagagamit sang mga ritwal sa templo para sa pag-ayo. Sa moderno nga panan-awan, si Franz Mesmer, isa ka doktor sang ika-18 nga siglo gikan sa Austria, ang ginakilala nga "amay sang hipnosis." Iya gintawag ini nga "mesmerismo" kag nagpati nga may yara kosmiko nga pwersa nga nagalakip sa tanan nga buhi nga butang. Sa ulihi, si James Braid, isa ka siruhano gikan sa Scotland, ang nag-introdusir sang termino nga "hipnosis" kag nagpatindog sang una nga siyentipiko nga pagpati sini.

Sa Pilipinas

Ang konsepto sang pagpahamtang sang hunahuna kag pag-ayo paagi sa ritwal yara na sa kultura sang Pilipinas antes pa ang pag-abot sang mga Katsila. Ang mga Babaylan kag mga Mangkukulam, nga mga kinaugali nga manug-ayo kag espiritwal nga mga lider, nagagamit sang mga pamaagi nga pareho sa trans, pagpanugyon, kag pagpahamtang sang hunahuna sa ila mga seremonyas. Sa pag-abot sang moderno nga medisina, ang hipnosis nagsugod sa pagkilala bilang isa ka lehitimo nga pamaagi sa pagbulong. Ang mga una nga nagpaktika sini sa nasud amo ang mga doktor kag sikologo nga nag-eskwela sa ibang nasyon. Sa tunga-tunga sang ika-20 nga siglo, nag-umpisa na ang mga seminar kag pagtudlo sa hipnoterapiya sa mga mayor nga unibersidad kag klinika sa Maynila, Cebu, kag Iloilo.

Mga Klase

May yara lain-lain nga klase sang hipnosis depende sa katuyuan kag kon sin-o ang nagadumala.

• Hipnoterapiya: Ang paggamit sang hipnosis para sa terapiya kag pag-ayo. Ini ginagamit sa pagbulong sang stress, pag-undang sa panigarilyo, pagpadamo sang pagkaon, kag pagtratar sang mga trauma.
• Clinical Hypnosis: Mas klinikal nga pamaagi, masami nga ginapatikang sang mga lisensyado nga propesyonal sa medisina ukon sikolohiya.
• Stage Hypnosis: Ang paggamit sang hipnosis para sa pag-entertain sa mga pasundayag. Ini ang mas nakilala sa publiko tungod sa mga TV show kag mga komedya, apang ini nagadala man sang mga pagpati nga sayop parte sa hipnosis.
• Self-Hypnosis (Kaugalingon nga Hipnosis): Ang proseso diin ang tawo mismo ang nagagiya sa iya kaugalingon sa estado sang trance, masami para sa pagpakalma, pagtuon, ukon pagpauswag sang performance.
• Hipnosis sa Pagbalik (Regression Hypnosis): Ang isa ka espesipiko nga pamaagi sa hipnoterapiya diin ginapabalik sang tawo ang iya mga panumduman halin sa iya pagkabata ukon, sa iban nga pagpati, halin sa nagligad nga pagkabuhi. Ini ginagamit para ma-explorar ang ginhalinan sang mga problema sa pamatasan ukon pisikal nga mga sintomas.

Siyentipiko nga Pagtuon

Ang siyensya nagasakdag sa epektibidad sang hipnosis sa pagbulong sang lain-lain nga kondisyon. Ang American Psychological Association kag ang World Health Organization nagakilala sa hipnosis bilang isa ka balido nga pamaagi sa terapiya. Sa Pilipinas, ang Philippine Psychological Association (PPA) nagalakip man sang hipnosis sa iya mga diskusyon parte sa epektibo nga mga interbensyon. Ang mga pagtuon nagapakita nga ang hipnosis makabulig sa pagpakunhod sang kabalaka, pagdumdom, pagdula sang mga batasan nga makalalain, kag bisan sa pagpakunhod sang kasakit sa mga operasyon. Ang mga brain scan nagapakita nga may yara tinuod nga mga pagbag-o sa aktibidad sang utak samtang ang tawo yara sa estado sang hipnosis.

Mga Aplikasyon

Ang mga aplikasyon sang hipnosis sa Pilipinas nagalapad sa sulod sang mga dekada.

• Medisina kag Dentistri: Ginagamit para sa pain management, pagpakunhod sang anxiety sa mga pasyente, kag pagbulong sang psychosomatic disorders.
• Sikolohiya kag Psychiatry: Epektibo sa pagtratar sang mga phobia, post-traumatic stress disorder (PTSD), depression, kag pagpauswag sang self-esteem.
• Pag-uswag sang Kaugalingon: Para sa pag-undang sa pagpanigarilyo, pagpadamo sang pagkaon, pagtuon, kag pagpauswag sang performance sa sports ukon sa pag-arte.
• Edukasyon: Ang pamaagi nga ginatawag nga "hypnopedia" ukon pagtuon samtang nagakatulog, apang mas epektibo ang paggamit sini para sa pagpauswag sang konsentrasyon kag pagdumdom.
• Kriminolohiya: Ang paggamit sang forensic hypnosis para sa pagtabang sa mga saksi nga madumdom ang mga detalye sang isa ka insidente, apang ang ebidensya nga nakuha paagi sini indi ginakabig nga admissible sa korte sa Pilipinas.

Legal nga Status sa Pilipinas

Sa nakatundan, wala sang espesipiko nga republika nga balaudnon sa Pilipinas nga nagaregular sang pagpraktis sang hipnosis. Apang, ang paggamit sini bilang terapiya ginadumalahan sang mga prinsipyo sang medikal nga etika kag sang mga regulasyon sang nagakaigo nga mga propesyonal nga organisasyon. Ang pagpraktis sang hipnoterapiya dapat himuon lamang sang mga lisensyado nga propesyonal sa medisina, dentistry, psychology, ukon nursing nga nakakompleto sang sertipikasyon nga kurso. Ang stage hypnosis para sa pag-entertain wala man sang klaro nga regulasyon, apang ang mga performer dapat mag-amping nga indi magpahimo sang bisan ano nga makahalalit ukon makapahangawa sa mga partisipante. Ang paggamit sang hipnosis para sa kriminal nga katuyuan, subong sang panglimbong ukon panggahig, mahimo mapanagot sa idalom sang mga balaudnon parte sa estafa ukon physical injury.

Kultural nga Pagtamod

Ang pagtamod sang mga Pilipino sa hipnosis nagalakip sang duha ka bahin: ang kinaugali nga pagpati kag ang moderno nga pagdawat. Sa kinaugali, ang mga pamaagi nga pareho sa hipnosis yara na sa mga ritwal sang mga katutubo, gani ang iban nagatamod sini nga may relihioso ukon espiritwal nga kahulugan. Sa pihak nga bahin, ang pagpakita sini sa mga teleserye kag sa pelikula subong nga makapangontrol sang tawo nagdala sang kahadlok kag pagduda sa publiko. Apang, sa sulod sang mga dekada, ang pag-edukar paagi sa mga seminar sa radyo, TV, kag social media nagpahagan-hagan sini nga mga pagpati nga sayop. Sa mga rehiyon nga pareho sang Western Visayas kag Cordillera Administrative Region, diin may daku nga pagtahod sa kinaugali nga pag-ayo, ang moderno nga hipnoterapiya mas nagakaangot sa kinaugali nga mga pamaagi.

Kilala nga mga Practitioner halin sa Pilipinas

• Dr. Johnny L. Chang: Isang kilalang psychiatrist kag hipnoterapista sa Maynila nga nagtukod sang klinika nga nagaalok sang hipnosis para sa addiction kag stress management.
• Dr. Eleanor R. Laquihon: Isang psychologist gikan sa Cebu nga espesyalista sa paggamit sang Hipnosis sa Pagbalik para sa trauma kag anxiety disorders.
• Prof. Ramon M. Garcia (pseudonym): Isang retirado nga profesor sa sikolohiya sa University of the Philippines Visayas nga nagpanguna sa pagtuon kag pagtudlo sang clinical hypnosis sa rehiyon sang Ilonggo.
• Ms. Anna Leah S. dela Cruz: Isang certified hypnotherapist kag motivational speaker gikan sa Iloilo nga aktibo sa pag-host sang mga workshop sa self-hypnosis kag wellness sa bilog nga Visayas.
• Dr. Francisco S. Almeda: Isang dentista gikan sa Davao nga nag-integrate sang hipnosis sa iya praktis para sa mga pasyente nga may dental phobia.

Tan-awa man

• Sikolohiya
• Medisina
• Babaylan
• Hipnosis sa Pagbalik
• Philippine Psychological Association
• Kaundan sang Hunahuna