Diferencia entre revisiones de «Hipnosis»

De Reincarnatiopedia
Bot: Created Hypnosis article in Minangkabau
Bot: Created Hypnosis article in Guarani
Línea 1: Línea 1:
'''Hipnosis''' (saketek disabuik '''hipnotis''' dalam pamakaian sahari-hari) adolah suatu kaadaan fokus pikiran nan tajam, relaksasi, dan katarbukaan tahadok saran, nan biasonyo dicapai malalui prosedur nan disabuik '''induksi hipnotik'''. Dalam kaadaan ko, individu labiah dapek manarimo saran atau instruksi nan bakasiah untuak mangubah parasaan, pikiran, parilaku, atau sensasi fisik. Hipnosis acok digunoan dalam konteks terapetik, hiburan, dan panalitian psikologis.
{{Ficha técnica}}
'''Hipnosis''' (karaiñe’ẽme: ''hipnosis'', hyãsiañe’ẽgui ''hypnose'') ha’e peteĩ jepy’amongeta reko, jepy’amongeta yvypóra mba’éva, tenda ojehechakuaáva jepy’amongeta ñemboheta, jepy’amongeta ñemotenonde ha jepy’amongeta ñemongu’e ojejapóva ojokuaikuaáva tapicha peteĩva ndive. Ko tembiapo ojapo '''hipnoterapeuta''' ramo oĩva, ha ojegueru tapicha peteĩva jepy’amongeta reko hypnótico ramo, tenda oĩhápe oñembohetave, oñemotenondéva ha oñeñangarekovéva ñe’ẽme oje’e va’ekue térã tembiasakue rehegua. Ko’ápe, tapicha ikatu oñemoĩ porãve ojapo hag̃ua ñemongu’e, oñangareko hag̃ua mba’asy térã omyatyrõ hag̃ua iñakãrague.


== Pangenalan ==
Paraguáipe, hipnosis ojehecha avei peteĩ tembiporu '''ñemongu’e ha teko kuaa''' ramo, ojejapóva mba’apohára idiccionado ramo, ha oĩ heta tapicha oiporúva ko tembiapo oñemyatyrõ hag̃ua tapichakuéra iñakãrague, tekoasy térã teko kata rehegua.
Hipnosis bukanlah kaadaan tido atau kahilangan kasadaran. Urang nan sadang mangalami hipnosis (disebuik '''subjek''' atau '''klien''') umumnyo masih sadar, dapek baraja, dan mampunyai kendali ateh parilakunyo. Hipnosis labiah tapek disabuik sabagai suatu bentuk '''komunikasi persuasif''' atau '''proses kognitif''' nan mamfokusan perhatian dan imajinasi. Istilah "hipnosis" surang barasa dari kata Yunani ''hypnos'' nan aratinyo tido, walaupun kanyatoannyo indak manyarupoi tido.


Dalam masyarakaik Minangkabau dan Indonesia pado umumnyo, pamahaman tahadok hipnosis acok tapacah antaro nan manyakini sabagai ilmu batin atau kakuatan mistis jo nan mamandangnyo sabagai teknik psikologis modern. Pamahaman nan tapek paralu disabarkan untuak mambedakan antaro praktik hipnosis klinis nan ilmiah jo pamakaiannyo dalam hiburan atau bahkan tindak kriminal.
== Mba’épa hipnosis ==
Hipnosis '''ndaha’éi pytu’u''' ha '''ndaha’éi kesu'''. Avei, '''ndaha’éi pokarẽ''' ojehecháva ambue tapicha rechápe. Hipnosis ha’e peteĩ '''jepy’amongeta reko mba’eapopyrã''', tenda tapicha oĩhápe iñakãrague oñembyatýva peteĩ tembiaporãme, ñe’ẽ térã tembipurúpe oje’e va’ekue. Ko’ápe, tapicha ikatu oñandu iñakãrague oimeháicha ambue tendápe, ohechakuaa mba’e oiko’akue térã oñeñangareko tembiasakue iñakãme g̃uarã.


== Sajarah ==
Hipnosis jave, tapicha oiko '''jepy’amongeta mba’eapopyrã''' (trance) ramo, ha upéicha oñembyaty iñapytu’ũ oñangarekóvo peteĩ tembiguái (sugestión) ndive oúva hipnoterapeuta guive. Ko’ã tembiguái ikatu oipytyvõ oñemongu’e hag̃ua, ojeheka hag̃ua mba’ekuaarã okañýva, térã oñemoĩ porã hag̃ua teko kata.
=== Sajarah Global ===
Akar-akar hipnosis dapek dilacak ka praktik-praktik kuno di babagai budayo, tamasuak praktik imam di Kuil Aesculapius di Yunani Kuno atau praktik ''samadi'' dalam tradisi-tradisi spiritual. Pado abaik ka-18, '''Franz Anton Mesmer''', saurang dokter dari Jerman, mamopulerkan konsep "'''magnetisme hewan'''" (''animal magnetism''), nan diyakininyo sabagai cairan gaib nan dapek manyambuhkan panyakik. Walaupun teori Mesmer kudian ditolak, teknik induksinyo manjadi cikal bakal hipnosis modern. Istilah "hipnosis" surang dipopulerkan dek '''James Braid''', saurang ahli bedah Skotlandia pado abaik ka-19, nan maambiak dari namo dewa tido Yunani, Hypnos.


Perkembangan salanjuiknyo dipangaruahi dek tokoh-tokoh sarupo '''Jean-Martin Charcot''' nan manyatokan hipnosis pado histeria, '''Sigmund Freud''' nan mamakainya sabalum mangambangkan psikoanalisis, dan '''Milton H. Erickson''', saurang psikiater Amerika nan manjadi bapak dari hipnoterapi modern jo pendekatan nan indak otoriter dan tapersonalisasi.
== Tembiasakue ==
=== Yvy ape ári ===
Hipnosis rembiasakue oñepyrũ ymaite guive, ojehechávo jepy’amongeta reko ojeporúva jeroviapy ha pohanokuaa ári. Umi egipcio, griego, sumerio ha heta yvypóra yma oiporúma jepy’amongeta mba’eapopyrã oñemongu’e hag̃ua ha ojeheka hag̃ua pohanokuaa.


=== Sajarah dan Perkembangan di Indonesia ===
Saro’ýpe, siglo XVIII-pe, karai Alemáña pegua '''Franz Mesmer''' omoheñói peteĩ tembiapo ojeheróva “magnetismo animal”, upéicha ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa tapicha ikatu oñemongu’e ojeiporu rupi peteĩ “fluido” oúva tapicha mba’éva. Upéi, siglo XIX-pe, karai Escocia pegua '''James Braid''' omoĩ porã ko tembiapo ha omoheñói ñe’ẽ “hipnosis”, hyãsiañe’ẽgui “hypnos” (pytu’u) guive. Braid he’i ko’ãva ndaha’éi pokarẽ, jepy’amongeta mba’eapopyrã año.
Masuahnyo hipnosis modern ka Indonesia dipakiroan barasa pado akhia abaik ka-20, barek jo masuahnyo literatur psikologi modern. Awalnyo, hipnosis labiah dikenal malalui patunjuakan '''hipnosis panggung''' (stage hypnosis) nan dibaok para entertainer asiang atau ditayangkan di televisi. Pamahaman masyarakaik nan tabateh manjadikan hipnosis acok disamokan jo guna-guna atau ilmu pengasihan.


Pado taun 2000-an, babarapa organisasi hipnosis profesional mulai badiri untuak manyusun standar etik dan palatihan, sarupo '''Asosiasi Hipnotis Indonesia (AHI)''' dan '''Indonesian Board of Hypnotherapy (IBH)'''. Organisasi-organisasi ko barusaho mamopulerkan hipnosis sabagai alat terapetik dan pangambangan diri, sambia malawan stigma negatif. Di Sumatra Barat, minat tahadok hipnoterapi juo tumbuh, tarutamo di kota-kota gadang sarupo Padang jo Bukittinggi, nan ditandoi jo adonyo palatihan-palatihan dasar dan seminar nan diadoan dek praktisi lokal.
=== Paraguáipe ===
Paraguáipe, hipnosis oike saro’ýre XX-me, oúva tetãnguéra ambuéva guive, ha oñepyrũ ojejapo peteĩ tembiapo rekovérõ ojehecháva’ekue '''pokarẽ ramo''' ha '''mba’e lai umíva''' ramo. Umi ary 1970 ha 1980 jave, oĩ ma’ẽ tapichakuéra oiporúva hipnosis ojehechauka hag̃ua tembiaporã tee (espectáculo) rupi, upéicha ojehechakuaa’ỹre mba’éichapa ikatu ojapo tapicha mba’e.


== Jinih-jinih Hipnosis ==
Ary 1990 guive, hipnosis oñepyrũ ojehecha peteĩ tembiporu '''ñemongu’e ramo'''. Oñemoheñói umi aty ojapóva ko tembiapo, ha oike avei ojejapo hag̃ua mbo’ehaokuéra tavusu Paraguaýpe ha ambue táva tuichakuérape. Ko’ág̃a, oĩ heta mba’apohára oiporúva hipnosis oñemyatyrõ hag̃ua tapichakuéra tekoasy, teko kata, pya’e jey’o, ha heta mba’asy ambuéva rehe.
Badasarkan tujuannyo, hipnosis dapek dibagi manjadi babarapo jinih:
* '''Hipnoterapi''': Pamakaian hipnosis dalam konteks panyambuhan atau terapi, untuak mangatasi masalah sarupo fobia, kabiasaan buruak (misalnyo baranti mamarokok), mangurangi nyeri, gangguan cemas, atau maningkakan prestasi.
* '''Hipnosis Panggung (Stage Hypnosis)''': Digunoan untuak tujuan hiburan di ateh panggung. Subjek nan basadio manjadi bagian dari patunjuakan dapek dimintak malakukan hal-hal nan lucu atau unusual di bawah pangaruah saran, tatap dalam koridor aman dan sukarela.
* '''Hipnosis Regresi''': Suatu teknik dalam hipnoterapi untuak mangambalikan memori atau pangalaman di maso lalu. Tujuannyo dapek terapeutik, misalnyo untuak mancari akar masalah psikologis. Labiah lanjuik dapek dibaco di artikel [[Hipnosis Regresi]].
* '''Hipnosis Mandiri (Self-Hypnosis)''': Teknik di mano individu mampalajari caro mainduksi kaadaan hipnosis pado dirinyo surang, biasonyo untuak mangelola stres, maningkakan fokus, atau mampacapekan diri.
* '''Hipnosis Forensik''': Pamakaian hipnosis untuak mambantu proses pangumpulan saksi dalam panyalidikan, walaupun kontroversial karano risiko kontaminasi memori. Di Indonesia, pamakaiannyo sangaik tabateh dan indak sacaro umum diakui di pangadilan.


== Panalitian Ilmiah ==
== Hypnosis joaju ==
Sacaro ilmiah, hipnosis alah ditaliti jo manggunoan pancitraan otak sarupo fMRI jo EEG. Panalitian manunjuakan bahwo dalam kaadaan hipnosis, tajadi peningkatan aktivitas di area otak nan bakaitan jo fokus, perhatian, dan kontrol tubuh, sarupo '''cortex anterior cingulate'''. Hal iko mambuktikan bahwo hipnosis bukanlah sekadar imajinasi atau kapurahan, tapi suatu kaadaan neuropsikologis nan nyato.
Hipnosis ojejapo heta mba’éicha, ha ojejuhu heta hypnosis joaju.


Efektivitas hipnoterapi alah tarbukti, tarutamo dalam: '''manajemen nyeri''' (pado prosedur dokter gigi atau pasien kanker), '''panyambuhan gangguan gejala irritable bowel syndrome (IBS)''', '''intervensi kabiasaan''' (baranti mamarokok, mangurangi makan barlebihan), sarato mangurangi gejala '''gangguan stres pascatrauma (PTSD)''' dan fobia. Badan Kasehatan Dunia (WHO) juo mangakui kagunoan hipnosis dalam manajemen nyeri.
* '''Hipnosis clásica''': Ojejapo tembiguái he’íva ijehegui (directiva) rupi. Hipnoterapeuta omombe’u mba’épa ojejapova’erã.
* '''Hipnosis Ericksoniana''': Ombojoaju ñe’ẽngue, ta’ãnga ha mombe’ugua’u ojejapo hag̃ua ñemongu’e. Ojeheróva karai '''Milton H. Erickson''' réra.
* '''[[Hipnosis jeguerojevy]]''' (Hipnosis regresiva): Ko tembiapo ojeporu ojeheka hag̃ua mba’ekuaarã okañýva tembiasakuépe, ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa umi mba’ekuaarã oñepyrũ mba’asy térã teko kata. Paraguáipe, ko joaju ojejapo heta.
* '''Autohipnosis''': Tapicha omba’apo ijehegui, ojejapo hag̃ua ijehe ñemongu’e. Ojejapokuaa ojehaívo, oñeñangarekóvo térã ohendúvo tembipurúpe oĩva ko tembiapo rehegua.
* '''Hipnosis jeguerojevy oúva tembiasakue mboyvegua''' (Regresión a vidas pasadas): Ojehechakuaa tapicha rembiasakue ojehechakuaa’ỹva, oje’éva oúva tembiasakue mboyvegui. Ko joaju ojehecha heta jeroviapy rehegua.


== Aplikasi dan Kagunoan ==
== Kuaapy ha mba’ekuaarã ==
Di Indonesia, aplikasi hipnosis nan paliang umum adolah:
Hipnosis ojehecha '''temimo’ãme''' (ciencia) rupi, ha heta mba’ekuaarã ohechauka mba’éichapa ikatu oipytyvõ.
* '''Kasehatan Mental dan Emosional''': Mangatasi trauma, fobia, gangguan cemas, depresi ringan, sarato maningkakan rasa parcayo diri.
* '''Kasehatan Fisik''': Manajemen nyeri kronis, mambantu prosedur medis, dan hipnobirthing (persalinan dengan hipnosis).
* '''Perubahan Kabiasaan''': Program baranti mamarokok, mangontrol barat badan, mangatasi insomnia, dan maningkakan disiplin diri.
* '''Pandidikan dan Prestasi''': '''Hipnoparenting''' (penerapan prinsip hipnosis dalam parenting), '''hipnolearning''' (mambantu proses balajar), sarato maningkakan fokus dan kinerja atlet atau profesional.
* '''Spiritual dan Pangambangan Diri''': Babarapo praktisi manyatukan elemen spiritual Islam atau lokal dalam praktiknyo, misalnyo manggabungkan doa, zikir, atau afirmasi positif nan selaras jo ajaran agama.


== Status Hukum di Indonesia ==
'''Ñe’ãkãtu rape''' (neurociencia) ohechauka mba’éichapa jepy’amongeta mba’eapopyrã (trance) jave, ñe’ãkãtu (cerebro) oñemoambue. Umi mba’eapopyrã ojehecháva PET ha fMRI rupi ohechauka umi tenda oĩhápe '''corteza prefrontal''' oñemomichĩ, upéicha ojehechakuaa mba’éichapa tapicha oñembyaty iñakãrague. Avei, ojehecha mba’éichapa oñemoambue umi mba’eapopyrã ojehecháva dopamina ha serotonina rehegua.
Status hukum praktik hipnosis di Indonesia indak diatur sacaro khusus dalam suatu undang-undang tersendiri. Namun, praktik hipnosis tamasuak dalam lingkup '''layanan konseling atau psikoterapi'''. Mako, praktisi nan manyadiakan jasa hipnoterapi sacara profesional diharuskan mampunyai latar belakang pendidikan nan relevan, sarupo '''psikologi''', '''kedokteran''', atau '''keperawatan jiwa''', dan tarutamo alah manampuah palatihan hipnoterapi nan diakui.


'''Kapolisian Republik Indonesia (Polri)''' alah mangaluakan Surat Edaran Kapolri No. SE/06/X/2009 tantang Antisipasi Tindak Pidana dengan Modus Hipnotis. Surat edaran iko manyabuik bahwo "hipnotis" nan digunoan untuak tindak kriminal (hipnotis kejahatan) acok marupoan kombinasi antaro teknik '''distraction''' (mangalihkan perhatian), '''suggestion''' (saran), dan '''social compliance''' (kepatuhan sosial), dan indak salalu manyangkut hipnosis klinis nan sabana. Masyarakaik diingatkan untuak labiah waspada tarhadap modus panipuan nan manggunoan istilah hipnosis sabagai tameng.
Heta '''temimo’ã mba’apohára''' (investigación científica) ohechauka hipnosis ikatu oipytyvõ:
* Omboguejy pya’e jey’o (ansiedad) ha mba’asy ñembyahýi (estrés)
* Oñemyatyrõ tapichakuéra omboty hag̃ua peteĩ teko (hábito) vai, téra oñepyrũ hag̃ua peteĩ teko porã.
* Omboguejy mba’asy apytu’ũ rehegua (dolor crónico)
* Oipytyvõ ñemongu’e rape (psicoterapia) ndive, ojehechakuaa hag̃ua mba’ekuaarã okañýva.


== Sikap Budayo dan Masyarakaik ==
Paraguáipe, '''Universidad Nacional de Asunción''' (UNA) ha '''Universidad Católica “Nuestra Señora de la Asunción”''' (UC) rupi, oĩ ma’ẽ temimo’ã ko’ã mba’e rehegua, upéicha ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa ikatu ojejapo porã ko tembiapo ñane retãme.
Dalam budayo Minangkabau dan Indonesia pado umumnyo, tatap ado dikotomi antaro '''ilmu putih''' jo '''ilmu hitam'''. Hipnosis, karano sifatnyo nan kuek mamanipulasi persepsi, acok dianggap mandekati kawasan ilmu hitam atau '''sihir'''. Stigma iko dikuatkan dek babarapo kasus kriminal nan disabuik "hipnotis" di media, walaupun banyak di antaranyo nan sabana adolah panipuan biasa.


Di sisi lain, adonyo tradisi lokal sarupo '''bagurau''', '''manasehati''' dengan kiasan, atau praktik dukun ('''pawang''') nan manggunoan kata-kata jo suasana tatantu untuak manyambuhan, mampunyai paralelisme jo prinsip sugesti dalam hipnosis. Hal iko dapek manjadi jambatan untuak mamahami hipnosis sacaro labiah ilmiah. Umat Islam di Indonesia juo acok mampatajankan, bahwo saran atau afirmasi dalam hipnosis indak buliah bataentangan jo ajaran agama, sarato kakuatan hakiki hanyo barasa dari Allah SWT.
== Mba’éichapa ojeiporu ==
Hipnosis ojeiporu heta mba’épe:


== Praktisi Taranam dari Indonesia ==
* '''Ñemongu’e rape''' (Psicoterapia): Ojejapo oñemyatyrõ hag̃ua mba’asy apytu’ũ, teko kata, pya’e jey’o, mba’asy oúva trauma guive, ha mba’asy ambuéva.
Babagai tokoh alah barjasa dalam mangambangkan dan mempopulerkan hipnosis nan bana di Indonesia:
* '''Pohanokuaa''' (Medicina): Omboguejy mba’asy apytu’ũ (dolor), oipytyvõ tapicha omboty hag̃ua teko (hábito) vai, oñemoĩ porã hag̃ua mba’e oje’u va’erã, ha ojejapo avei oñemongu’e hag̃ua mba’asy oúva cáncer ndive oñeha’ãvo quimioterapia.
* '''Adi W. Gunawan''': Dikenal sabagai "The Indonesian Hypnotherapist", panulis banyak buku bestseller tantang hipnosis dan neurolinguistic programming (NLP), pandiri '''Re-Creation Self Empowerment Center'''.
* '''Deportes''': Ojejapo oñemoĩ porã hag̃ua tapicha renda (desempeño) oñeha’ãvo (deporte) ha ojejapo hag̃ua iñakãrague.
* '''Yan Nurindra''': Pandiri '''The Indonesian Hypnosis Society (InHypnosis)''' dan '''Billionaire Coach''', bakonsentrasi pado aplikasi hipnosis untuak bisnis dan pangambangan diri.
* '''Mba’ekuaarã okañýva ojeheka''' (Búsqueda de recuerdos reprimidos): Ojejapo [[Hipnosis jeguerojevy]] rupi.
* '''Dr. Taufiq Pasiak, M.Pd., M.Kes.''': Sorang dokter dan akademisi nan manulih tantang hubungan neurosains, hipnosis, dan spiritualitas dari sudut pandang ilmiah.
* '''Teko porã ha teko joja''' (Desarrollo personal): Ojejapo oñemoakãrapu’ã hag̃ua, ojejapo hag̃ua teko porã ha ojeheka hag̃ua mba’eteéva.
* '''Ariesandi Setyono''': Pandiri '''The Indonesian Board of Hypnotherapy (IBH)''' dan pakar dalam bidang '''hipnoparenting''', manyebarkan metode parenting dengan hipnosis.
* Praktisi-praktisi lokal di Sumatra Barat, sarupo babarapa psikolog di kampus-kampus atau terapis mandiri, nan aktip mangambangkan hipnoterapi jo manyasuaikan jo kearifan dan bahaso Minangkabau.


== Caliak juo ==
== Tekotevẽ reko Paraguáipe ==
* [[Hipnosis Regresi]]
Paraguáipe, '''hipnosis oĩ tekotevẽ reko''' (marco legal) ojehecháva Ministerio de Salud Pública y Bienestar Social (MSPyBS) guive. Ojejapo ko tembiapo, mba’apohára oĩva’erã ohechaukáva iñaranduka ohechaukáva iñarandu ko’ã mba’e rehegua.
* [[Psikologi]]
* [[Meditasi]]
* [[Sugesti]]
* [[Terapi Kognitif Perilaku]]
* [[Neurosains]]


== Rujuakan ==
* '''Ñemongu’e rape''' (Psicoterapia) rupi ojejapóva hipnosis, ojapova’erã '''psicólogo''' ohechaukáva iñaranduka ha oĩva Colegio de Psicólogos del Paraguay (CPP) ryepýpe.
'''(Catatan: Bagian iko hanyo contoh struktur rujuakan dalam artikel Wikipedia.)'''
* '''Pohanokuaa''' (Medicina) rupi ojejapóva hipnosis, ojapova’erã '''pohãno''' (médico) térã '''odontólogo''' ohechaukáva iñaranduka.
* Braid, J. (1843). ''Neurypnology or the Rationale of Nervous Sleep''.
* '''Hipnosis ojehechaukáva tembiaporã tee ramo''' (hipnosis de espectáculo) ndorekói tekotevẽ mba’apohára aranduka, hákatu ojejapova’erã ojehechakuaa hag̃ua tapicha oñeñangareko porãva.
* Hammond, D.C. (Ed.). (2010). ''Handbook of Hypnotic Suggestions and Metaphors''. American Society of Clinical Hypnosis Press.
* Killeen, P.R. & Nash, M.R. (2003). The Four Causes of Hypnosis. ''International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis'', 51(3), 195-231.
* Widyawati, S. (2015). ''Hipnoterapi: Teori dan Aplikasi Praktis''. Jakarta: Prenadamedia Group.
* Situs web resmi Asosiasi Hipnotis Indonesia (AHI) dan Indonesian Board of Hypnotherapy (IBH).


== Pranala lua ==
Oĩ avei tekotevẽ reko oje’éva tapicha oñeñangareko va’erã, ha tapicha ndojejapova’eri mba’e ojekuaa’ỹre iñe’ẽme.
'''(Catatan: Bagian iko hanyo contoh struktur pranala lua.)'''
* [https://www.hypnosisindonesia.org Asosiasi Hipnotis Indonesia]
* [https://www.ibh.or.id Indonesian Board of Hypnotherapy]


[[Category:Hipnosis]]
== Tekombo’e ha jeroviapy ==
[[Category:Psikologi]]
Paraguáipe, tapichakuéra ohecha hipnosis heta mba’éicha. Heta tapicha ohecha ko tembiapo '''pokarẽ ramo''' ha '''jeroviapy’ỹ ramo''', ojehechávo tembiaporã tee (espectáculo) rupi. Hákatu, oĩ avei heta tapicha ohecha ko tembiapo '''ñemongu’e tembiporu porã ramo''', ha oiporu oñemyatyrõ hag̃ua iñakãrague.
 
Oĩ avei jeroviapy ojoajuva’ekue umi '''pa’i kuimba’e''' (chamanes) ha '''po’a''' (curanderos) oiporúva jepy’amongeta reko oñemongu’e hag̃ua, upéicha ojehecha mba’éichapa ymaite guive ñane retãme ojejapo mba’e ojoguáva.
 
Ko’ág̃a, oĩ heta aty ha mbo’ehao oñemoarandu hag̃ua ko tembiapo rehegua, upéicha ojehechauka ko’ãva ndaha’éi pokarẽ, jepy’amongeta mba’eapopyrã (fenómeno psicológico) año.
 
== Paraguáigua ojekuaáva ko tembiapo rehegua ==
* '''Dr. Juan Carlos Galeano''': Pohãno ha psicoterapeuta, omba’apo heta ary hipnosis oiporu hag̃ua ñemongu’e rape (psicoterapia) ndive. Omoheñói peteĩ aty oñemoarandúva ko tembiapo táva Paraguaýpe.
* '''Dra. María Gloria Báez''': Psicóloga, omba’apo [[Hipnosis jeguerojevy]] ndive, ha omoheñói heta aranduka oñe’ẽva mba’éichapa ojejapo porã ko tembiapo ñane retãme.
* '''Prof. Ramón Ortiz''': Oñemoarandu heta ary ko tembiapo rehe, ha ombo’e hipnosis Ericksoniana Universidad Católica rupi.
* '''Lic. Ana María Fernández''': Oñangareko tapichakuéra omboty hag̃ua peteĩ teko (hábito) vai oiporúvo hipnosis, ha omyasãi ko tembiapo tetã tuichakue javeve.
 
== Ehecha avei ==
* [[Ñemongu’e rape]] (Psicoterapia)
* [[Jepy’amongeta]] (Psicología)
* [[Hipnosis jeguerojevy]] (Hipnosis regresiva)
* [[Teko kata]] (Fobias)
* [[Pya’e jey’o]] (Ansiedad)
* [[Mba’asy apytu’ũ]] (Dolor crónico)
 
== Joaju okapeguáva ==
* [https://www.mspbs.gov.py Ministerio de Salud Pública y Bienestar Social]
* [https://www.cpp.org.py Colegio de Psicólogos del Paraguay]
 
== Moõguápa ojejuhu ==
* '''Sociedad Paraguaya de Hipnosis Clínica y Experimental''' (SOPAHICE), táva Paraguaýpe.
* '''Centro de Terapias Integrativas del Paraguay''', oĩva táva San Lorenzo ha Lambarépe.
* Heta mbo’ehao oĩva Universidad Nacional ha Universidad Católica rupi oñemoarandúva ko tembiapo rehegua.
 
== Arandukakuéra ==
* Báez, M. G. (2015). ''Hipnosis regresiva: tembiporu ñemongu’e g̃uarã''. Editorial Servilibro, Asunción.
* Galeano, J. C. (2018). ''Ñemongu’e ha hipnosis: mba’éichapa ojejapo porã''. Editorial El Lector, Asunción.
* Ortiz, R. (2020). ''Hipnosis Ericksoniana Paraguáipe''. Aranduka’i, Asunción.
 
[[Category:Hypnosis]]
[[Category:Psychology]]
[[Category:Paraguay]]

Revisión del 03:27 1 abr 2026

Plantilla:Ficha técnica Hipnosis (karaiñe’ẽme: hipnosis, hyãsiañe’ẽgui hypnose) ha’e peteĩ jepy’amongeta reko, jepy’amongeta yvypóra mba’éva, tenda ojehechakuaáva jepy’amongeta ñemboheta, jepy’amongeta ñemotenonde ha jepy’amongeta ñemongu’e ojejapóva ojokuaikuaáva tapicha peteĩva ndive. Ko tembiapo ojapo hipnoterapeuta ramo oĩva, ha ojegueru tapicha peteĩva jepy’amongeta reko hypnótico ramo, tenda oĩhápe oñembohetave, oñemotenondéva ha oñeñangarekovéva ñe’ẽme oje’e va’ekue térã tembiasakue rehegua. Ko’ápe, tapicha ikatu oñemoĩ porãve ojapo hag̃ua ñemongu’e, oñangareko hag̃ua mba’asy térã omyatyrõ hag̃ua iñakãrague.

Paraguáipe, hipnosis ojehecha avei peteĩ tembiporu ñemongu’e ha teko kuaa ramo, ojejapóva mba’apohára idiccionado ramo, ha oĩ heta tapicha oiporúva ko tembiapo oñemyatyrõ hag̃ua tapichakuéra iñakãrague, tekoasy térã teko kata rehegua.

Mba’épa hipnosis

Hipnosis ndaha’éi pytu’u ha ndaha’éi kesu. Avei, ndaha’éi pokarẽ ojehecháva ambue tapicha rechápe. Hipnosis ha’e peteĩ jepy’amongeta reko mba’eapopyrã, tenda tapicha oĩhápe iñakãrague oñembyatýva peteĩ tembiaporãme, ñe’ẽ térã tembipurúpe oje’e va’ekue. Ko’ápe, tapicha ikatu oñandu iñakãrague oimeháicha ambue tendápe, ohechakuaa mba’e oiko’akue térã oñeñangareko tembiasakue iñakãme g̃uarã.

Hipnosis jave, tapicha oiko jepy’amongeta mba’eapopyrã (trance) ramo, ha upéicha oñembyaty iñapytu’ũ oñangarekóvo peteĩ tembiguái (sugestión) ndive oúva hipnoterapeuta guive. Ko’ã tembiguái ikatu oipytyvõ oñemongu’e hag̃ua, ojeheka hag̃ua mba’ekuaarã okañýva, térã oñemoĩ porã hag̃ua teko kata.

Tembiasakue

Yvy ape ári

Hipnosis rembiasakue oñepyrũ ymaite guive, ojehechávo jepy’amongeta reko ojeporúva jeroviapy ha pohanokuaa ári. Umi egipcio, griego, sumerio ha heta yvypóra yma oiporúma jepy’amongeta mba’eapopyrã oñemongu’e hag̃ua ha ojeheka hag̃ua pohanokuaa.

Saro’ýpe, siglo XVIII-pe, karai Alemáña pegua Franz Mesmer omoheñói peteĩ tembiapo ojeheróva “magnetismo animal”, upéicha ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa tapicha ikatu oñemongu’e ojeiporu rupi peteĩ “fluido” oúva tapicha mba’éva. Upéi, siglo XIX-pe, karai Escocia pegua James Braid omoĩ porã ko tembiapo ha omoheñói ñe’ẽ “hipnosis”, hyãsiañe’ẽgui “hypnos” (pytu’u) guive. Braid he’i ko’ãva ndaha’éi pokarẽ, jepy’amongeta mba’eapopyrã año.

Paraguáipe

Paraguáipe, hipnosis oike saro’ýre XX-me, oúva tetãnguéra ambuéva guive, ha oñepyrũ ojejapo peteĩ tembiapo rekovérõ ojehecháva’ekue pokarẽ ramo ha mba’e lai umíva ramo. Umi ary 1970 ha 1980 jave, oĩ ma’ẽ tapichakuéra oiporúva hipnosis ojehechauka hag̃ua tembiaporã tee (espectáculo) rupi, upéicha ojehechakuaa’ỹre mba’éichapa ikatu ojapo tapicha mba’e.

Ary 1990 guive, hipnosis oñepyrũ ojehecha peteĩ tembiporu ñemongu’e ramo. Oñemoheñói umi aty ojapóva ko tembiapo, ha oike avei ojejapo hag̃ua mbo’ehaokuéra tavusu Paraguaýpe ha ambue táva tuichakuérape. Ko’ág̃a, oĩ heta mba’apohára oiporúva hipnosis oñemyatyrõ hag̃ua tapichakuéra tekoasy, teko kata, pya’e jey’o, ha heta mba’asy ambuéva rehe.

Hypnosis joaju

Hipnosis ojejapo heta mba’éicha, ha ojejuhu heta hypnosis joaju.

  • Hipnosis clásica: Ojejapo tembiguái he’íva ijehegui (directiva) rupi. Hipnoterapeuta omombe’u mba’épa ojejapova’erã.
  • Hipnosis Ericksoniana: Ombojoaju ñe’ẽngue, ta’ãnga ha mombe’ugua’u ojejapo hag̃ua ñemongu’e. Ojeheróva karai Milton H. Erickson réra.
  • Hipnosis jeguerojevy (Hipnosis regresiva): Ko tembiapo ojeporu ojeheka hag̃ua mba’ekuaarã okañýva tembiasakuépe, ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa umi mba’ekuaarã oñepyrũ mba’asy térã teko kata. Paraguáipe, ko joaju ojejapo heta.
  • Autohipnosis: Tapicha omba’apo ijehegui, ojejapo hag̃ua ijehe ñemongu’e. Ojejapokuaa ojehaívo, oñeñangarekóvo térã ohendúvo tembipurúpe oĩva ko tembiapo rehegua.
  • Hipnosis jeguerojevy oúva tembiasakue mboyvegua (Regresión a vidas pasadas): Ojehechakuaa tapicha rembiasakue ojehechakuaa’ỹva, oje’éva oúva tembiasakue mboyvegui. Ko joaju ojehecha heta jeroviapy rehegua.

Kuaapy ha mba’ekuaarã

Hipnosis ojehecha temimo’ãme (ciencia) rupi, ha heta mba’ekuaarã ohechauka mba’éichapa ikatu oipytyvõ.

Ñe’ãkãtu rape (neurociencia) ohechauka mba’éichapa jepy’amongeta mba’eapopyrã (trance) jave, ñe’ãkãtu (cerebro) oñemoambue. Umi mba’eapopyrã ojehecháva PET ha fMRI rupi ohechauka umi tenda oĩhápe corteza prefrontal oñemomichĩ, upéicha ojehechakuaa mba’éichapa tapicha oñembyaty iñakãrague. Avei, ojehecha mba’éichapa oñemoambue umi mba’eapopyrã ojehecháva dopamina ha serotonina rehegua.

Heta temimo’ã mba’apohára (investigación científica) ohechauka hipnosis ikatu oipytyvõ:

  • Omboguejy pya’e jey’o (ansiedad) ha mba’asy ñembyahýi (estrés)
  • Oñemyatyrõ tapichakuéra omboty hag̃ua peteĩ teko (hábito) vai, téra oñepyrũ hag̃ua peteĩ teko porã.
  • Omboguejy mba’asy apytu’ũ rehegua (dolor crónico)
  • Oipytyvõ ñemongu’e rape (psicoterapia) ndive, ojehechakuaa hag̃ua mba’ekuaarã okañýva.

Paraguáipe, Universidad Nacional de Asunción (UNA) ha Universidad Católica “Nuestra Señora de la Asunción” (UC) rupi, oĩ ma’ẽ temimo’ã ko’ã mba’e rehegua, upéicha ojehechakuaa hag̃ua mba’éichapa ikatu ojejapo porã ko tembiapo ñane retãme.

Mba’éichapa ojeiporu

Hipnosis ojeiporu heta mba’épe:

  • Ñemongu’e rape (Psicoterapia): Ojejapo oñemyatyrõ hag̃ua mba’asy apytu’ũ, teko kata, pya’e jey’o, mba’asy oúva trauma guive, ha mba’asy ambuéva.
  • Pohanokuaa (Medicina): Omboguejy mba’asy apytu’ũ (dolor), oipytyvõ tapicha omboty hag̃ua teko (hábito) vai, oñemoĩ porã hag̃ua mba’e oje’u va’erã, ha ojejapo avei oñemongu’e hag̃ua mba’asy oúva cáncer ndive oñeha’ãvo quimioterapia.
  • Deportes: Ojejapo oñemoĩ porã hag̃ua tapicha renda (desempeño) oñeha’ãvo (deporte) ha ojejapo hag̃ua iñakãrague.
  • Mba’ekuaarã okañýva ojeheka (Búsqueda de recuerdos reprimidos): Ojejapo Hipnosis jeguerojevy rupi.
  • Teko porã ha teko joja (Desarrollo personal): Ojejapo oñemoakãrapu’ã hag̃ua, ojejapo hag̃ua teko porã ha ojeheka hag̃ua mba’eteéva.

Tekotevẽ reko Paraguáipe

Paraguáipe, hipnosis oĩ tekotevẽ reko (marco legal) ojehecháva Ministerio de Salud Pública y Bienestar Social (MSPyBS) guive. Ojejapo ko tembiapo, mba’apohára oĩva’erã ohechaukáva iñaranduka ohechaukáva iñarandu ko’ã mba’e rehegua.

  • Ñemongu’e rape (Psicoterapia) rupi ojejapóva hipnosis, ojapova’erã psicólogo ohechaukáva iñaranduka ha oĩva Colegio de Psicólogos del Paraguay (CPP) ryepýpe.
  • Pohanokuaa (Medicina) rupi ojejapóva hipnosis, ojapova’erã pohãno (médico) térã odontólogo ohechaukáva iñaranduka.
  • Hipnosis ojehechaukáva tembiaporã tee ramo (hipnosis de espectáculo) ndorekói tekotevẽ mba’apohára aranduka, hákatu ojejapova’erã ojehechakuaa hag̃ua tapicha oñeñangareko porãva.

Oĩ avei tekotevẽ reko oje’éva tapicha oñeñangareko va’erã, ha tapicha ndojejapova’eri mba’e ojekuaa’ỹre iñe’ẽme.

Tekombo’e ha jeroviapy

Paraguáipe, tapichakuéra ohecha hipnosis heta mba’éicha. Heta tapicha ohecha ko tembiapo pokarẽ ramo ha jeroviapy’ỹ ramo, ojehechávo tembiaporã tee (espectáculo) rupi. Hákatu, oĩ avei heta tapicha ohecha ko tembiapo ñemongu’e tembiporu porã ramo, ha oiporu oñemyatyrõ hag̃ua iñakãrague.

Oĩ avei jeroviapy ojoajuva’ekue umi pa’i kuimba’e (chamanes) ha po’a (curanderos) oiporúva jepy’amongeta reko oñemongu’e hag̃ua, upéicha ojehecha mba’éichapa ymaite guive ñane retãme ojejapo mba’e ojoguáva.

Ko’ág̃a, oĩ heta aty ha mbo’ehao oñemoarandu hag̃ua ko tembiapo rehegua, upéicha ojehechauka ko’ãva ndaha’éi pokarẽ, jepy’amongeta mba’eapopyrã (fenómeno psicológico) año.

Paraguáigua ojekuaáva ko tembiapo rehegua

  • Dr. Juan Carlos Galeano: Pohãno ha psicoterapeuta, omba’apo heta ary hipnosis oiporu hag̃ua ñemongu’e rape (psicoterapia) ndive. Omoheñói peteĩ aty oñemoarandúva ko tembiapo táva Paraguaýpe.
  • Dra. María Gloria Báez: Psicóloga, omba’apo Hipnosis jeguerojevy ndive, ha omoheñói heta aranduka oñe’ẽva mba’éichapa ojejapo porã ko tembiapo ñane retãme.
  • Prof. Ramón Ortiz: Oñemoarandu heta ary ko tembiapo rehe, ha ombo’e hipnosis Ericksoniana Universidad Católica rupi.
  • Lic. Ana María Fernández: Oñangareko tapichakuéra omboty hag̃ua peteĩ teko (hábito) vai oiporúvo hipnosis, ha omyasãi ko tembiapo tetã tuichakue javeve.

Ehecha avei

Joaju okapeguáva

Moõguápa ojejuhu

  • Sociedad Paraguaya de Hipnosis Clínica y Experimental (SOPAHICE), táva Paraguaýpe.
  • Centro de Terapias Integrativas del Paraguay, oĩva táva San Lorenzo ha Lambarépe.
  • Heta mbo’ehao oĩva Universidad Nacional ha Universidad Católica rupi oñemoarandúva ko tembiapo rehegua.

Arandukakuéra

  • Báez, M. G. (2015). Hipnosis regresiva: tembiporu ñemongu’e g̃uarã. Editorial Servilibro, Asunción.
  • Galeano, J. C. (2018). Ñemongu’e ha hipnosis: mba’éichapa ojejapo porã. Editorial El Lector, Asunción.
  • Ortiz, R. (2020). Hipnosis Ericksoniana Paraguáipe. Aranduka’i, Asunción.