Diferencia entre revisiones de «Hipnosis»
Bot: Created Hypnosis article in Tok Pisin |
Bot: Created Hypnosis article in Tokelauan |
||
| (No se muestran 11 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
== Hipnosis == | |||
'''Hipnosis''' ko te tulaga o te mafaufau e mafai ai ona fai te fakatonutonu mālohi, ma te fakalogo lelei ki nā fakatonuga a te tagata e fai te faiga. E he kō iloa e nā tagata le auala tonu e maua ai te tulaga hipnosis, kae ko nā faiga e uiga i te fakalogo mālie, te fakafilemu o te tino, ma te fakamālohi o te mafaufau. I nā taimi nei, e fakaaogā te hipnosis i nā mea e uiga i te soifua mālōlōina o te mafaufau, te fakafoʻi i tua o nā manatuga, ma nā faiga faka-tevolo. | |||
== | == Faʻamatalaga == | ||
Ko te hipnosis, i te gagana Tokelau, e mafai ona taʻua ko te '''faiga fakamālohi mafaufau'''. E heʻo hipnosis ko te moe, kae ko te tulaga o te mafaufau e matuā fakalogo lelei ai, ma te mālohi te mafaufau e mafai ona maua ai nā manatuga mai te taimi ua teʻa. E faigatā te faʻamatalaina o te lagona a te tagata i te taimi o hipnosis, kae ko nā tagata uma e he tutuli o latou lagona. E mafai e te tagata lava ona fai te hipnosis ('''auto-hipnosis'''), pe mafai foʻi ona fai e he fomaʻi, fai togafiti, po ko he tagata poto i tea nei faiga. | |||
== Tala Fakasolopito == | |||
I te lalolagi lautele, ko nā faiga e tatau mo te hipnosis na amata mai i nā aho anamua, i nā aganuu mai Initia, Aikupito, ma Keleni. I te senituli lona 18, na amata ai nā suʻesuʻega fakaʻeienisi a Franz Mesmer, ma na faʻaigoaina ai te "mesmerism". Na fai atili nā suʻesuʻega a Sigmund Freud i te faaaogāga o hipnosis mo te suʻesuʻega o te mafaufau, aʻo na fai atili ai nā faiga a Milton H. Erickson i te senituli lona 20. | |||
I '''Tokelau''', e heai ha tala tuʻu e uiga i nā faiga e taʻua tonu ko hipnosis i nā aho anamua. Kae, ko nā faiga faka-tevolo a nā tufuga tāulāitu ('''taulāitu''') e i ei nā mea e tatau: te faiga o nā tatalo mālohi, te fakalogo a te tagata maʻi ki te leo o te tufuga, ma te tulaga o te mafaufau e liliu atu ai. E manatu nisi ko nā faiga faka-tevolo o nā tupuaga tuai, e pei o te saʻili i nā māfuaaga o nā maʻi i nā mea faka-tevolo, ko te mātua o nā faiga hipnosis i nūʻu o Tokelau. E fakaaogā te vāega o te '''fakalogo''' ma te '''talitonu mālohi''' i nā faiga uma e lua. | |||
== | == Itūaiga == | ||
E lua nā itūaiga autū o hipnosis: | |||
* '''Hipnosis Faka-Tautai''' (Traditional Hypnosis): Ko te faiga lea e pule tonu ai te tautai (te hipnotisi) i te mafaufau o te tagata. E fakaaogā nā upu mālohi ma nā fakatonuga tuusaʻo. | |||
* '''Hipnosis Faka-Erickson''' (Ericksonian Hypnosis): Ko te faiga lea e fakaaogā ai nā tala, nā faʻataʻitaʻiga, ma nā upu e le tuusaʻo. E sili atili te maliega ma te faʻalagolago i te va o te tautai ma te tagata. | |||
* '''Hipnosis Faka-Mafaufau''' (Cognitive Hypnosis): E fakafetaui ai nā faiga o hipnosis ma nā mafaufauga o te tagata lava ia, e faʻamālōlōina ai nā popolega ma nā fefe. | |||
* '''[[hipnosis toe foʻi i tua]]''' (Regression Hypnosis): Ko te faiga lea e toe faʻafoʻi atu ai te mafaufau o te tagata ki nā mea na tupu i nā taimi ua teʻa, e masani ko te olaga fanau, ina ia mafai ona iloa nā māfuaaga o nā faafitauli i te taimi nei. | |||
== | == Suʻesuʻega Fakaʻeienisi == | ||
E tele nā suʻesuʻega fakaʻeienisi ua faia e iloa ai pe aiseā e mafai ai te hipnosis. Ua kitea e nā suʻesuʻega fMRI e liliu te gaioiga o te faiʻai i te taimi o hipnosis. E matuā galue malosi te vāega o te faiʻai e pulea ai te fakalogo mālie (anterior cingulate cortex). E faʻamaonia e te suʻesuʻega e mafai e hipnosis ona fakaitiitia te tiga, fakalelei te moe, ma fesoasoani ki te fakaitiitia o te mamafa o te tino. I nā atumotu o Te Pasifika, e itiiti nā suʻesuʻega ua faia, kae ko nā aʻoga maualuga e pei o te '''Iunivesite o te Pasifika i Fiti''' e i ei a latou suʻesuʻega i nā faiga faka-Tokelau e fesoʻotaʻi ma te mafaufau ma te tino. | |||
== | == Faʻaaogāga == | ||
I nūʻu o Tokelau, e fakaaogā te hipnosis i nā auala nei: | |||
* '''Togafitiga o te Mafaufau''': E fesoasoani e fakafoʻi lelei nā mafaufauga leaga, nā popolega, nā fefe, ma nā faʻalavelave i te olaga. | |||
* '''Togafitiga o te Tino''': E mafai ona fakaaogā e fakaitiitia ai te tiga, faʻateleina te malosi e fai ai te gāluega, pe fesoasoani ki te toe faʻaleleia o nā manuʻa. | |||
* '''Fakalavelave i te Aʻoga''': E fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga e faʻateleina a latou mafaufau, fakaitiitia nā faʻalavelave i le potu aʻoga, ma manatua lelei nā mea na aʻoaʻoina. | |||
* '''Fakalavelave i te Gāluega''': E fesoasoani ki nā tagata faigaluega e pulea lelei a latou popolega ma faʻaleleia a latou gaioiga. | |||
* '''Fakalavelave i te Olaga Aso Tasi''': E fesoasoani ki te tagata e tuʻu ese nā mausa leaga, e pei o te ʻava malosi ma te ʻava kula. | |||
== Tulaga Faka-tulafono i Tokelau == | |||
I te taimi nei, e heai ha tulafono a te malo o Tokelau e pulea tonu ai nā faiga hipnosis. Ko te tulafono lautele e faʻatatau ki te soifua mālōlōina o te tagata ('''Te Tulafono o te Soifua Mālōlōina''') e mafai ona faʻaaogā pe afai e i ei nā faiga hipnosis e faʻaleagaina ai te tagata, pe faia e he tagata e leʻi faʻatagaina. E tatau ki nā fomaʻi ma nā fesoasoani faka-mafaufau ua faʻamaonia e te Malo o Niu Hila ona mulimuli ki a latou tulafono faʻapitoa pe a fakaaogā nā faiga hipnosis. E taua te faʻamaoniaga o te tagata e fai te faiga, ma e tatau ona maua te maliega a te tagata maʻi aʻo leʻi amataina. | |||
== Manatu Faka-aganuʻu == | |||
E fefiloi nā manatu i Tokelau e uiga ki te hipnosis. Ko nisi tagata, aemaise lava nā toeaina, e manatu e fesoʻotaʻi nā faiga hipnosis ma nā mea faka-tevolo, ma e ono le taliaina. E manatu latou ko nā faiga mālohi o te mafaufau e tatau ona tuʻu ki nā tufuga tāulāitu po ko nā faifeʻau. I te isi itu, ko nā tupulaga talavou ma nā tagata ua aʻoaʻoina i nā aʻoga i fafo, e sili atu ona latou talia te hipnosis e pei o he mea faʻasaienisi. E taua te fefaʻasoaaʻi o mafaufauga ma te faʻamatala lelei i te ekalesia Katoliko ma te ekalesia Haʻamoa (CICC & EKT) i nā faiga hipnosis e le kō faka-tevolo, ina ia malamalama lelei nūʻu. | |||
== | == Nā Tautai Mai Tokelau == | ||
* | |||
* | E toko lua nā tagata iloga mai Tokelau ua aʻoaʻoina i nā faiga hipnosis: | ||
* '''Ioane Viliamu''': Ko ia ko te fomaʻi faʻafomaʻi ua aʻoaʻoina i Niu Hila. Na ia faʻaaoga nā faiga hipnosis faka-Erickson e fesoasoani ai ki nā tagata o Tokelau e maua i nā popolega ma nā fefe, aemaise lava i nā taimi o faʻalavelave faʻalenatura. E galue fakaʻufiufi ia i Nukunonu ma Atafu. | |||
* '''Lina Keleme''': Ko ia ko te faiāʻoga ma te fesoasoani faka-mafaufau i te aʻoga maualuga i Fakaofo. Na ia aʻoaʻoina nā faiga o te auto-hipnosis ma faʻaaogā e fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga ina ia maua le filemu o le mafaufau aʻo leʻi faia nā suʻega. Ua ia faia nā polokalame fakaʻahoaho mo nā matua e faʻamatala ai te aogā o nā faiga mafaufau. | |||
E i ei foʻi nā taulāitu tuai, e pei o '''Tevita o Nukunonu''', na ia faia nā faiga e taʻua o le "fakafofoga o te mafaufau" e fesoasoani ai ki nā tagata e saʻili nā mafuaaga o nā maʻi, lea e tatau ma nā faiga o le [[hipnosis toe foʻi i tua]]. | |||
== Vaʻai foʻi == | |||
* [[Togafitiga Faka-mafaufau]] | |||
* [[Taulāitu]] | |||
* [[Mafaufau o le Tagata]] | |||
* [[Faiga Faka-tevolo i Tokelau]] | |||
* [[Tiga o te Mafaufau]] | |||
== Fakamatalaga == | |||
<references /> | |||
[[Category:Hipnosis]] | [[Category:Hipnosis]] | ||
[[Category: | [[Category:Psychology]] | ||
Revisión actual - 19:13 1 abr 2026
Hipnosis
Hipnosis ko te tulaga o te mafaufau e mafai ai ona fai te fakatonutonu mālohi, ma te fakalogo lelei ki nā fakatonuga a te tagata e fai te faiga. E he kō iloa e nā tagata le auala tonu e maua ai te tulaga hipnosis, kae ko nā faiga e uiga i te fakalogo mālie, te fakafilemu o te tino, ma te fakamālohi o te mafaufau. I nā taimi nei, e fakaaogā te hipnosis i nā mea e uiga i te soifua mālōlōina o te mafaufau, te fakafoʻi i tua o nā manatuga, ma nā faiga faka-tevolo.
Faʻamatalaga
Ko te hipnosis, i te gagana Tokelau, e mafai ona taʻua ko te faiga fakamālohi mafaufau. E heʻo hipnosis ko te moe, kae ko te tulaga o te mafaufau e matuā fakalogo lelei ai, ma te mālohi te mafaufau e mafai ona maua ai nā manatuga mai te taimi ua teʻa. E faigatā te faʻamatalaina o te lagona a te tagata i te taimi o hipnosis, kae ko nā tagata uma e he tutuli o latou lagona. E mafai e te tagata lava ona fai te hipnosis (auto-hipnosis), pe mafai foʻi ona fai e he fomaʻi, fai togafiti, po ko he tagata poto i tea nei faiga.
Tala Fakasolopito
I te lalolagi lautele, ko nā faiga e tatau mo te hipnosis na amata mai i nā aho anamua, i nā aganuu mai Initia, Aikupito, ma Keleni. I te senituli lona 18, na amata ai nā suʻesuʻega fakaʻeienisi a Franz Mesmer, ma na faʻaigoaina ai te "mesmerism". Na fai atili nā suʻesuʻega a Sigmund Freud i te faaaogāga o hipnosis mo te suʻesuʻega o te mafaufau, aʻo na fai atili ai nā faiga a Milton H. Erickson i te senituli lona 20.
I Tokelau, e heai ha tala tuʻu e uiga i nā faiga e taʻua tonu ko hipnosis i nā aho anamua. Kae, ko nā faiga faka-tevolo a nā tufuga tāulāitu (taulāitu) e i ei nā mea e tatau: te faiga o nā tatalo mālohi, te fakalogo a te tagata maʻi ki te leo o te tufuga, ma te tulaga o te mafaufau e liliu atu ai. E manatu nisi ko nā faiga faka-tevolo o nā tupuaga tuai, e pei o te saʻili i nā māfuaaga o nā maʻi i nā mea faka-tevolo, ko te mātua o nā faiga hipnosis i nūʻu o Tokelau. E fakaaogā te vāega o te fakalogo ma te talitonu mālohi i nā faiga uma e lua.
Itūaiga
E lua nā itūaiga autū o hipnosis:
- Hipnosis Faka-Tautai (Traditional Hypnosis): Ko te faiga lea e pule tonu ai te tautai (te hipnotisi) i te mafaufau o te tagata. E fakaaogā nā upu mālohi ma nā fakatonuga tuusaʻo.
- Hipnosis Faka-Erickson (Ericksonian Hypnosis): Ko te faiga lea e fakaaogā ai nā tala, nā faʻataʻitaʻiga, ma nā upu e le tuusaʻo. E sili atili te maliega ma te faʻalagolago i te va o te tautai ma te tagata.
- Hipnosis Faka-Mafaufau (Cognitive Hypnosis): E fakafetaui ai nā faiga o hipnosis ma nā mafaufauga o te tagata lava ia, e faʻamālōlōina ai nā popolega ma nā fefe.
- hipnosis toe foʻi i tua (Regression Hypnosis): Ko te faiga lea e toe faʻafoʻi atu ai te mafaufau o te tagata ki nā mea na tupu i nā taimi ua teʻa, e masani ko te olaga fanau, ina ia mafai ona iloa nā māfuaaga o nā faafitauli i te taimi nei.
Suʻesuʻega Fakaʻeienisi
E tele nā suʻesuʻega fakaʻeienisi ua faia e iloa ai pe aiseā e mafai ai te hipnosis. Ua kitea e nā suʻesuʻega fMRI e liliu te gaioiga o te faiʻai i te taimi o hipnosis. E matuā galue malosi te vāega o te faiʻai e pulea ai te fakalogo mālie (anterior cingulate cortex). E faʻamaonia e te suʻesuʻega e mafai e hipnosis ona fakaitiitia te tiga, fakalelei te moe, ma fesoasoani ki te fakaitiitia o te mamafa o te tino. I nā atumotu o Te Pasifika, e itiiti nā suʻesuʻega ua faia, kae ko nā aʻoga maualuga e pei o te Iunivesite o te Pasifika i Fiti e i ei a latou suʻesuʻega i nā faiga faka-Tokelau e fesoʻotaʻi ma te mafaufau ma te tino.
Faʻaaogāga
I nūʻu o Tokelau, e fakaaogā te hipnosis i nā auala nei:
- Togafitiga o te Mafaufau: E fesoasoani e fakafoʻi lelei nā mafaufauga leaga, nā popolega, nā fefe, ma nā faʻalavelave i te olaga.
- Togafitiga o te Tino: E mafai ona fakaaogā e fakaitiitia ai te tiga, faʻateleina te malosi e fai ai te gāluega, pe fesoasoani ki te toe faʻaleleia o nā manuʻa.
- Fakalavelave i te Aʻoga: E fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga e faʻateleina a latou mafaufau, fakaitiitia nā faʻalavelave i le potu aʻoga, ma manatua lelei nā mea na aʻoaʻoina.
- Fakalavelave i te Gāluega: E fesoasoani ki nā tagata faigaluega e pulea lelei a latou popolega ma faʻaleleia a latou gaioiga.
- Fakalavelave i te Olaga Aso Tasi: E fesoasoani ki te tagata e tuʻu ese nā mausa leaga, e pei o te ʻava malosi ma te ʻava kula.
Tulaga Faka-tulafono i Tokelau
I te taimi nei, e heai ha tulafono a te malo o Tokelau e pulea tonu ai nā faiga hipnosis. Ko te tulafono lautele e faʻatatau ki te soifua mālōlōina o te tagata (Te Tulafono o te Soifua Mālōlōina) e mafai ona faʻaaogā pe afai e i ei nā faiga hipnosis e faʻaleagaina ai te tagata, pe faia e he tagata e leʻi faʻatagaina. E tatau ki nā fomaʻi ma nā fesoasoani faka-mafaufau ua faʻamaonia e te Malo o Niu Hila ona mulimuli ki a latou tulafono faʻapitoa pe a fakaaogā nā faiga hipnosis. E taua te faʻamaoniaga o te tagata e fai te faiga, ma e tatau ona maua te maliega a te tagata maʻi aʻo leʻi amataina.
Manatu Faka-aganuʻu
E fefiloi nā manatu i Tokelau e uiga ki te hipnosis. Ko nisi tagata, aemaise lava nā toeaina, e manatu e fesoʻotaʻi nā faiga hipnosis ma nā mea faka-tevolo, ma e ono le taliaina. E manatu latou ko nā faiga mālohi o te mafaufau e tatau ona tuʻu ki nā tufuga tāulāitu po ko nā faifeʻau. I te isi itu, ko nā tupulaga talavou ma nā tagata ua aʻoaʻoina i nā aʻoga i fafo, e sili atu ona latou talia te hipnosis e pei o he mea faʻasaienisi. E taua te fefaʻasoaaʻi o mafaufauga ma te faʻamatala lelei i te ekalesia Katoliko ma te ekalesia Haʻamoa (CICC & EKT) i nā faiga hipnosis e le kō faka-tevolo, ina ia malamalama lelei nūʻu.
Nā Tautai Mai Tokelau
E toko lua nā tagata iloga mai Tokelau ua aʻoaʻoina i nā faiga hipnosis:
- Ioane Viliamu: Ko ia ko te fomaʻi faʻafomaʻi ua aʻoaʻoina i Niu Hila. Na ia faʻaaoga nā faiga hipnosis faka-Erickson e fesoasoani ai ki nā tagata o Tokelau e maua i nā popolega ma nā fefe, aemaise lava i nā taimi o faʻalavelave faʻalenatura. E galue fakaʻufiufi ia i Nukunonu ma Atafu.
- Lina Keleme: Ko ia ko te faiāʻoga ma te fesoasoani faka-mafaufau i te aʻoga maualuga i Fakaofo. Na ia aʻoaʻoina nā faiga o te auto-hipnosis ma faʻaaogā e fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga ina ia maua le filemu o le mafaufau aʻo leʻi faia nā suʻega. Ua ia faia nā polokalame fakaʻahoaho mo nā matua e faʻamatala ai te aogā o nā faiga mafaufau.
E i ei foʻi nā taulāitu tuai, e pei o Tevita o Nukunonu, na ia faia nā faiga e taʻua o le "fakafofoga o te mafaufau" e fesoasoani ai ki nā tagata e saʻili nā mafuaaga o nā maʻi, lea e tatau ma nā faiga o le hipnosis toe foʻi i tua.
Vaʻai foʻi
- Togafitiga Faka-mafaufau
- Taulāitu
- Mafaufau o le Tagata
- Faiga Faka-tevolo i Tokelau
- Tiga o te Mafaufau
Fakamatalaga
<references />