Diferencia entre revisiones de «Hipnosis»

De Reincarnatiopedia
Bot: Created Hypnosis article in Cebuano
Bot: Created Hypnosis article in Tokelauan
 
(No se muestran 23 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 1: Línea 1:
'''Hipnosis''' usa ka estado sa konsentrasyon nga gipunting diin ang usa ka tawo adunay kalamboan sa pagpaminaw sa mga sugyot ug mahimong mas bukas sa pagdumala sa hunahuna ug pamatasan. Kini kasagaran gihulagway isip usa ka estado sa "gipunting nga atensyon" nga adunay pagdugang nga pagkamaminawon, diin ang kritikal nga panghunahuna sa hunahuna mihuyang samtang ang pagkamaminawon sa mga sugyot miuswag. Sa Pilipinas, ang hipnosis nailhan usab isip '''"pahimangno"''' o '''"pahipnotismo"''', ug kini adunay dakong kasaysayan ug kultural nga konteksto sulod sa nasod.
== Hipnosis ==


== Depinisyon ==
'''Hipnosis''' ko te tulaga o te mafaufau e mafai ai ona fai te fakatonutonu mālohi, ma te fakalogo lelei ki nā fakatonuga a te tagata e fai te faiga. E he kō iloa e nā tagata le auala tonu e maua ai te tulaga hipnosis, kae ko nā faiga e uiga i te fakalogo mālie, te fakafilemu o te tino, ma te fakamālohi o te mafaufau. I nā taimi nei, e fakaaogā te hipnosis i nā mea e uiga i te soifua mālōlōina o te mafaufau, te fakafoʻi i tua o nā manatuga, ma nā faiga faka-tevolo.
Ang '''hipnosis''' usa ka proseso nga naglangkob sa usa ka serye sa mga instruksyon ug mga sugyot nga gipahigayon aron maabot ang usa ka estado sa pagpaminaw. Kini nga estado, nga gitawag usab og trance, gihulagway pinaagi sa usa ka pagtutok sa atensyon, pagrelaks, ug usa ka pagbati sa kalinaw. Ang tawo nga naa sa estado sa hipnosis (ang "hipnotisado") nagpabilin nga adunay kontrol sa iyang kaugalingon ug dili mosunod sa mga sugyot nga supak sa iyang moral o mga prinsipyo. Ang hipnosis dili pagkatulog, ug ang tawo nagpabilin nga alerto ug makahibalo sa iyang palibot, bisan kung ang iyang atensyon gipunting sa sulod. Ang [[Regression Hipnosis|regression hipnosis]] usa ka espesyal nga porma diin ang tawo gipabalik sa mga panumduman sa miaging mga panghitabo, nga sagad gigamit alang sa terapiya.


== Kasaysayan ==
== Faʻamatalaga ==
=== Kalibotanon ===
Ang modernong konsepto sa hipnosis nagsugod kang Franz Mesmer, usa ka doktor sa Aleman niadtong ika-18 nga siglo, nga nagtuo sa "magnetismo sa hayop" isip pwersa nga makaapekto sa lawas sa tawo. Bisan pa, ang termino nga "hipnosis" gihimo ni Dr. James Braid, usa ka siruhano sa Scotland, niadtong 1840s, gikan sa Griyegong pulong nga "hypnos" nga nagpasabot "katulog". Ang siyentipikong pagtuon niini milambo pa niadtong ika-20 nga siglo, ilabi na sa trabaho ni Milton H. Erickson, nga nagtukod sa Ericksonian hypnosis, nga naggamit sa dili-direktang mga sugyot ug mga istorya.


=== Lokal sa Pilipinas ===
Ko te hipnosis, i te gagana Tokelau, e mafai ona taʻua ko te '''faiga fakamālohi mafaufau'''. E heʻo hipnosis ko te moe, kae ko te tulaga o te mafaufau e matuā fakalogo lelei ai, ma te mālohi te mafaufau e mafai ona maua ai nā manatuga mai te taimi ua teʻa. E faigatā te faʻamatalaina o te lagona a te tagata i te taimi o hipnosis, kae ko nā tagata uma e he tutuli o latou lagona. E mafai e te tagata lava ona fai te hipnosis ('''auto-hipnosis'''), pe mafai foʻi ona fai e he fomaʻi, fai togafiti, po ko he tagata poto i tea nei faiga.
Sa Pilipinas, ang mga elemento sa hipnosis ug trance anaa na sulod sa tradisyonal nga mga praktis sulod sa mga siglo. Ang mga katigulangan nga mga ritwal sa mga indigenous nga grupo, sama sa mga '''"babaylan"''' o '''"catalonan"''', naglakip sa mga porma sa pag-awit, pagsayaw, ug pag-inom sa mga tambal aron maabot ang usa ka estado sa pagpaminaw diin sila nagtuo nga nakigsulti sa mga espiritu o mga diwata. Kini nga mga ritwal, bisan pa man sa ilang relihiyosong katuyoan, nagpakita sa mga prinsipyo sa pagpaminaw ug pagdumala. Sa panahon sa kolonyal nga Espanyol, kadaghanan niini nga mga praktis gidili isip pagano, apan nagpabilin gihapon sa mga rural nga lugar.


Sa modernong panahon, ang hipnosis isip usa ka siyentipiko nga disiplina misulod sa Pilipinas niadtong tunga-tunga sa ika-20 nga siglo, kadaghanan pinaagi sa mga doktor ug sikolohista nga nakatuon sa gawas. Ang '''Philippine Society of Clinical and Experimental Hypnosis (PSCEH)''' natukod niadtong 1970s isip usa sa mga nag-unang organisasyon nga nagpalambo sa etikal ug siyentipikong paggamit sa hipnosis sa medisina ug sikolohiya. Karon, adunay daghang mga asosasyon, lakip ang '''Hypnosis Practitioners Association of the Philippines (HPAP)''' ug ang '''Integrated Hypnotists of the Philippines (IHP)''', nga naghatag og sertipikasyon, pagbansay, ug regulasyon sa mga praktis.
== Tala Fakasolopito ==


== Mga Matang ==
I te lalolagi lautele, ko nā faiga e tatau mo te hipnosis na amata mai i nā aho anamua, i nā aganuu mai Initia, Aikupito, ma Keleni. I te senituli lona 18, na amata ai nā suʻesuʻega fakaʻeienisi a Franz Mesmer, ma na faʻaigoaina ai te "mesmerism". Na fai atili nā suʻesuʻega a Sigmund Freud i te faaaogāga o hipnosis mo te suʻesuʻega o te mafaufau, aʻo na fai atili ai nā faiga a Milton H. Erickson i te senituli lona 20.
Adunay daghang mga matang sa hipnosis nga gigamit sa Pilipinas, depende sa katuyoan ug pamaagi.


* '''Tradisyonal o Direktang Hipnosis''': Kini ang klasikong pamaagi diin ang hipnotista naghatag og direkta ug awtoritaryo nga mga sugyot sa pasyente.
I '''Tokelau''', e heai ha tala tuʻu e uiga i nā faiga e taʻua tonu ko hipnosis i nā aho anamua. Kae, ko nā faiga faka-tevolo a nā tufuga tāulāitu ('''taulāitu''') e i ei nā mea e tatau: te faiga o nā tatalo mālohi, te fakalogo a te tagata maʻi ki te leo o te tufuga, ma te tulaga o te mafaufau e liliu atu ai. E manatu nisi ko nā faiga faka-tevolo o nā tupuaga tuai, e pei o te saʻili i nā māfuaaga o nā maʻi i nā mea faka-tevolo, ko te mātua o nā faiga hipnosis i nūʻu o Tokelau. E fakaaogā te vāega o te '''fakalogo''' ma te '''talitonu mālohi''' i nā faiga uma e lua.
* '''Ericksonian Hipnosis''': Naggamit og dili-direktang mga sugyot, mga metafora, ug mga istorya, nga mas hapsay ug nagtugot sa subconscious nga mas daling modawat.
* '''Neuro-Linguistic Programming (NLP)''': Kadaghanan naglakip sa mga teknik sa hipnosis aron mabag-o ang mga pattern sa pamatasan ug hunahuna.
* '''Self-Hipnosis''': Usa ka teknik diin ang tawo nag-hipnotisar sa iyang kaugalingon, kasagaran aron mamenosan ang stress, mapaayo ang konsentrasyon, o mabuntog ang mga batasan.
* '''[[Regression Hipnosis|Regression Hipnosis]]''': Espesipiko nga gigamit aron mabalik ang mga panumduman sa miaging mga panghitabo alang sa terapiya, sama sa pagtabang sa pagproseso sa trauma o pagdiskobre sa ginikanan sa usa ka isyu.
* '''Hypnotherapy''': Ang klinikal nga aplikasyon sa hipnosis alang sa pagtambal sa mga isyu sa panglawas sa pangisip o pisikal, sama sa paghunong sa pagpanigarilyo, pagkabalaka, o pagdumala sa kasakit.


== Siyentipikong Panukiduki ==
== Itūaiga ==
Ang siyensya sa hipnosis gidawat sa komunidad sa medisina ug sikolohiya. Ang mga pagtuon sa functional magnetic resonance imaging (fMRI) nagpakita nga ang utok sa usa ka tawo nga naa sa hipnosis nagpakita og mga kausaban sa aktibidad, ilabi na sa mga rehiyon nga nalambigit sa atensyon, kontrol, ug pagproseso sa emosyon. Sa Pilipinas, ang mga pagtuon gihimo sa mga unibersidad sama sa '''University of the Philippines''' ug '''Ateneo de Manila University'''. Ang '''Philippine General Hospital (PGH)''' usab nakigbahin sa mga klinikal nga pagtuon sa paggamit sa hipnosis alang sa pagdumala sa kasakit ug pagpaayo sa pag-ayo gikan sa operasyon. Bisan pa, ang siyentipikong komunidad nagpahimangno batok sa dili-realistang mga pag-angkon, sama sa "pagkontrol sa hunahuna" o pagpahinumdom sa mga panumduman gikan sa mga miaging kinabuhi, nga wala’y lig-on nga ebidensya.


== Mga Aplikasyon ==
E lua nā itūaiga autū o hipnosis:
Ang hipnosis adunay halapad nga mga aplikasyon sa Pilipinas, gikan sa klinikal hangtod sa personal nga pag-uswag.


* '''Medisina ug Dentistry''': Gigamit isip adjuvant therapy alang sa pagdumala sa kasakit, pagkunhod sa pagkabalaka sa operasyon, pagtratar sa irritable bowel syndrome (IBS), ug pagpahupay sa epekto sa chemotherapy. Sa dentistry, gigamit aron mamenosan ang kahadlok sa dentista.
* '''Hipnosis Faka-Tautai''' (Traditional Hypnosis): Ko te faiga lea e pule tonu ai te tautai (te hipnotisi) i te mafaufau o te tagata. E fakaaogā nā upu mālohi ma nā fakatonuga tuusaʻo.
* '''Sikolohiya ug Psychotherapy''': Ang '''hypnotherapy''' epektibo nga gigamit sa pagtratar sa mga phobia, post-traumatic stress disorder (PTSD), depresyon, pagkadepende, ug mga disorder sa pagkaon.
* '''Hipnosis Faka-Erickson''' (Ericksonian Hypnosis): Ko te faiga lea e fakaaogā ai nā tala, nā faʻataʻitaʻiga, ma nā upu e le tuusaʻo. E sili atili te maliega ma te faʻalagolago i te va o te tautai ma te tagata.
* '''Pagpa-uswag sa Kaugalingon''': Popular kaayo ang mga seminar ug mga workshop sa '''self-hypnosis''' alang sa pagdumala sa stress, pagpaayo sa performance sa eskwelahan o trabahoan, pagpalambo sa pakig-uban, ug pagtuman sa mga personal nga tumong.
* '''Hipnosis Faka-Mafaufau''' (Cognitive Hypnosis): E fakafetaui ai nā faiga o hipnosis ma nā mafaufauga o te tagata lava ia, e faʻamālōlōina ai nā popolega ma nā fefe.
* '''Espesipiko nga Paggamit''': Ang pipila ka mga praktista sa Pilipinas nagtabang sa mga atleta sa pagpaayo sa ilang mental nga dula, o sa mga negosyante aron mawala ang ilang public speaking anxiety. Ang [[Regression Hipnosis|regression hipnosis]] gigamit sa terapiya aron masabtan ang ginikanan sa kasamtangang mga problema.
* '''[[hipnosis toe foʻi i tua]]''' (Regression Hypnosis): Ko te faiga lea e toe faʻafoʻi atu ai te mafaufau o te tagata ki nā mea na tupu i nā taimi ua teʻa, e masani ko te olaga fanau, ina ia mafai ona iloa nā māfuaaga o nā faafitauli i te taimi nei.
* '''Forensics''': Limitado ang paggamit, apan dunay mga eksperimento sa paggamit niini sa pagtabang sa mga saksi sa pagpahinumdom sa mga detalye sa krimen, bisan pa kadaghanan sa mga korte sa Pilipinas nagtan-aw niini nga ebidensya nga adunay pagduhaduha.


== Legal nga Status sa Pilipinas ==
== Suʻesuʻega Fakaʻeienisi ==
Walay espesipiko nga balaod sa Pilipinas nga nagdili o nagregulate sa praktis sa hipnosis isip kaugalingon. Bisan pa, ang paggamit niini nagdepende sa konteksto ug sa kwalipikasyon sa tawo nga nagpatuman niini.


* '''Klinikal nga Paggamit''': Ang paggamit sa hipnosis sulod sa medikal o psychotherapeutic nga pagtambal kinahanglang ipahigayon lamang sa lisensyado nga mga propesyonal sama sa mga doktor (MD), sikolohista (RPm), o mga lisensyado nga guidance counselor. Ang pagtambal sa mga seryosong mental nga sakit pinaagi sa hipnosis nga wala’y angay nga lisensya mahimong isipon nga illegal nga pagpraktis sa medisina ubos sa '''Philippine Medical Act'''.
E tele nā suʻesuʻega fakaʻeienisi ua faia e iloa ai pe aiseā e mafai ai te hipnosis. Ua kitea e nā suʻesuʻega fMRI e liliu te gaioiga o te faiʻai i te taimi o hipnosis. E matuā galue malosi te vāega o te faiʻai e pulea ai te fakalogo mālie (anterior cingulate cortex). E faʻamaonia e te suʻesuʻega e mafai e hipnosis ona fakaitiitia te tiga, fakalelei te moe, ma fesoasoani ki te fakaitiitia o te mamafa o te tino. I nā atumotu o Te Pasifika, e itiiti nā suʻesuʻega ua faia, kae ko nā aʻoga maualuga e pei o te '''Iunivesite o te Pasifika i Fiti''' e i ei a latou suʻesuʻega i nā faiga faka-Tokelau e fesoʻotaʻi ma te mafaufau ma te tino.
* '''Non-Clinical nga Paggamit''': Ang mga life coach, motivational speaker, ug hypnotists nga nagtanyag og serbisyo alang sa pagpa-uswag sa kaugalingon o pagbag-o sa batasan dili kinahanglan og medikal nga lisensya, apan kinahanglan sila mosunod sa mga balaod bahin sa konsumer nga proteksyon. Ang pag-angkon og mga milagroso nga resulta mahimong makasangkot sa panloloko.
* '''Regulasyon''': Ang mga organisasyon sama sa PSCEH naghatag og mga sertipiko ug nagmintinar sa etikal nga mga sumbanan, apan kini nga mga sertipiko dili katumbas sa lisensya sa gobyerno. Ang publiko gidasig nga mangita og mga practitioner nga adunay lig-on nga pagbansay ug sakop sa usa ka respetadong organisasyon.


== Kultural nga mga Pagtamod ==
== Faʻaaogāga ==
Ang pagtamod sa hipnosis sa Pilipinas hilabihan ka nagkalainlain, nga gihulagway sa interseksyon sa modernong siyensya, tradisyonal nga pagtuo, ug popular nga kultura.


* '''Tradisyonal nga Pagtuo''': Sa kadaghanan sa mga rural nga dapit, ang mga tawo nagdugang gihapon sa mga lokal nga "hilot" o "arbularyo" nga mahimong maglakip sa mga porma sa trance sa ilang pagtambal. Ang hipnosis usahay gihulagway sa mga pelikula ug telebisyon isip makalilisang nga gahum sa pagkontrol sa hunahuna, nga nagdugang sa kahadlok ug pagkadili-matuohan niini.
I nūʻu o Tokelau, e fakaaogā te hipnosis i nā auala nei:
* '''Relihiyosong Pagtamod''': Ang kadaghanan sa mga Katoliko ug ubang relihiyosong grupo wala’y opisyal nga posisyon batok sa klinikal nga hipnosis. Bisan pa, ang [[Regression Hipnosis|regression hipnosis]] nga nagtumong sa "miaging kinabuhi" mahimong makig-away sa doktrina sa Simbahan. Ang ubang mga fundamentalist nga grupo mahimong motan-aw sa hipnosis isip dili maayo tungod sa ilang pagtuo nga kini nagbukas sa espiritu sa malignong impluwensya.
* '''Modernong Pagdawat''': Sa mga siyudad ug taliwala sa mas edukado nga populasyon, ang hipnosis, ilabi na ang hypnotherapy, mas gidawat isip balido nga himan sa terapiya. Ang pagdugang sa mga artikulo sa media, mga podcast, ug mga workshop nagtabang sa pag-normalize niini. Bisan pa, ang usa ka dakong bahin sa populasyon nagpabilin nga eskeptikal o wala mahibalo sa tinuod nga siyentipiko nga aplikasyon niini.


== Mga Bantog nga Practitioner gikan sa Pilipinas ==
* '''Togafitiga o te Mafaufau''': E fesoasoani e fakafoʻi lelei nā mafaufauga leaga, nā popolega, nā fefe, ma nā faʻalavelave i te olaga.
* '''Dr. Cornelio Banaag, Jr.''': Usa ka bantog nga psychiatrist ug hypnotherapist, kanhi presidente sa PSCEH, ug usa ka nanguna nga tawo sa pagpalambo sa etikal nga klinikal nga hipnosis sa nasod.
* '''Togafitiga o te Tino''': E mafai ona fakaaogā e fakaitiitia ai te tiga, faʻateleina te malosi e fai ai te gāluega, pe fesoasoani ki te toe faʻaleleia o nā manuʻa.
* '''Dr. Geraldine Zaragoza''': Usa ka klinikal nga sikolohista ug hypnotherapist nga espesyalista sa pagdumala sa kasakit ug pagtambal sa trauma. Aktibo siya sa pagbansay ug pag-edukar sa publiko.
* '''Fakalavelave i te Aʻoga''': E fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga e faʻateleina a latou mafaufau, fakaitiitia nā faʻalavelave i le potu aʻoga, ma manatua lelei nā mea na aʻoaʻoina.
* '''Mr. James Mapes''': Bisan taga-U.S., ang iyang trabaha dunay dakong impluwensya. Siya ang nagtukod sa '''Philippine Hypnosis Society''' ug nagbansay og daghang lokal nga mga hypnotist.
* '''Fakalavelave i te Gāluega''': E fesoasoani ki nā tagata faigaluega e pulea lelei a latou popolega ma faʻaleleia a latou gaioiga.
* '''Dr. Leticia Peñano-Ho''': Usa ka psychiatrist nga miuswag sa paggamit sa hipnosis alang sa mga bata ug mga tin-edyer, ilabi na sa pagtratar sa mga isyu sa pagkabalaka ug pagpaayo sa academic performance.
* '''Fakalavelave i te Olaga Aso Tasi''': E fesoasoani ki te tagata e tuʻu ese nā mausa leaga, e pei o te ʻava malosi ma te ʻava kula.
* '''Mga Local nga Hypnotist sa Entertainment''': Adunay mga Filipino stage hypnotists sama ni '''Hyde Goko''' ug '''Marlon Marano''' nga nagpakita sa makalingaw nga bahin sa hipnosis sa mga teatro ug telebisyon, nga nagtabang sa pagpaila niini sa kadaghanan sa publiko.


== Tan-awa usab ==
== Tulaga Faka-tulafono i Tokelau ==
* [[Regression Hipnosis]]
 
* [[Sikolohiya]]
I te taimi nei, e heai ha tulafono a te malo o Tokelau e pulea tonu ai nā faiga hipnosis. Ko te tulafono lautele e faʻatatau ki te soifua mālōlōina o te tagata ('''Te Tulafono o te Soifua Mālōlōina''') e mafai ona faʻaaogā pe afai e i ei nā faiga hipnosis e faʻaleagaina ai te tagata, pe faia e he tagata e leʻi faʻatagaina. E tatau ki nā fomaʻi ma nā fesoasoani faka-mafaufau ua faʻamaonia e te Malo o Niu Hila ona mulimuli ki a latou tulafono faʻapitoa pe a fakaaogā nā faiga hipnosis. E taua te faʻamaoniaga o te tagata e fai te faiga, ma e tatau ona maua te maliega a te tagata maʻi aʻo leʻi amataina.
* [[Psychotherapy]]
 
* [[Medisina]]
== Manatu Faka-aganuʻu ==
* [[Babaylan]]
 
* [[Pahimangno]]
E fefiloi nā manatu i Tokelau e uiga ki te hipnosis. Ko nisi tagata, aemaise lava nā toeaina, e manatu e fesoʻotaʻi nā faiga hipnosis ma nā mea faka-tevolo, ma e ono le taliaina. E manatu latou ko nā faiga mālohi o te mafaufau e tatau ona tuʻu ki nā tufuga tāulāitu po ko nā faifeʻau. I te isi itu, ko nā tupulaga talavou ma nā tagata ua aʻoaʻoina i nā aʻoga i fafo, e sili atu ona latou talia te hipnosis e pei o he mea faʻasaienisi. E taua te fefaʻasoaaʻi o mafaufauga ma te faʻamatala lelei i te ekalesia Katoliko ma te ekalesia Haʻamoa (CICC & EKT) i nā faiga hipnosis e le kō faka-tevolo, ina ia malamalama lelei nūʻu.
 
== Nā Tautai Mai Tokelau ==
 
E toko lua nā tagata iloga mai Tokelau ua aʻoaʻoina i nā faiga hipnosis:
 
* '''Ioane Viliamu''': Ko ia ko te fomaʻi faʻafomaʻi ua aʻoaʻoina i Niu Hila. Na ia faʻaaoga nā faiga hipnosis faka-Erickson e fesoasoani ai ki nā tagata o Tokelau e maua i nā popolega ma nā fefe, aemaise lava i nā taimi o faʻalavelave faʻalenatura. E galue fakaʻufiufi ia i Nukunonu ma Atafu.
* '''Lina Keleme''': Ko ia ko te faiāʻoga ma te fesoasoani faka-mafaufau i te aʻoga maualuga i Fakaofo. Na ia aʻoaʻoina nā faiga o te auto-hipnosis ma faʻaaogā e fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga ina ia maua le filemu o le mafaufau aʻo leʻi faia nā suʻega. Ua ia faia nā polokalame fakaʻahoaho mo nā matua e faʻamatala ai te aogā o nā faiga mafaufau.
 
E i ei foʻi nā taulāitu tuai, e pei o '''Tevita o Nukunonu''', na ia faia nā faiga e taʻua o le "fakafofoga o te mafaufau" e fesoasoani ai ki nā tagata e saʻili nā mafuaaga o nā maʻi, lea e tatau ma nā faiga o le [[hipnosis toe foʻi i tua]].
 
== Vaʻai foʻi ==
 
* [[Togafitiga Faka-mafaufau]]
* [[Taulāitu]]
* [[Mafaufau o le Tagata]]
* [[Faiga Faka-tevolo i Tokelau]]
* [[Tiga o te Mafaufau]]
 
== Fakamatalaga ==
 
<references />


[[Category:Hipnosis]]
[[Category:Hipnosis]]
[[Category:Sikolohiya]]
[[Category:Psychology]]

Revisión actual - 19:13 1 abr 2026

Hipnosis

Hipnosis ko te tulaga o te mafaufau e mafai ai ona fai te fakatonutonu mālohi, ma te fakalogo lelei ki nā fakatonuga a te tagata e fai te faiga. E he kō iloa e nā tagata le auala tonu e maua ai te tulaga hipnosis, kae ko nā faiga e uiga i te fakalogo mālie, te fakafilemu o te tino, ma te fakamālohi o te mafaufau. I nā taimi nei, e fakaaogā te hipnosis i nā mea e uiga i te soifua mālōlōina o te mafaufau, te fakafoʻi i tua o nā manatuga, ma nā faiga faka-tevolo.

Faʻamatalaga

Ko te hipnosis, i te gagana Tokelau, e mafai ona taʻua ko te faiga fakamālohi mafaufau. E heʻo hipnosis ko te moe, kae ko te tulaga o te mafaufau e matuā fakalogo lelei ai, ma te mālohi te mafaufau e mafai ona maua ai nā manatuga mai te taimi ua teʻa. E faigatā te faʻamatalaina o te lagona a te tagata i te taimi o hipnosis, kae ko nā tagata uma e he tutuli o latou lagona. E mafai e te tagata lava ona fai te hipnosis (auto-hipnosis), pe mafai foʻi ona fai e he fomaʻi, fai togafiti, po ko he tagata poto i tea nei faiga.

Tala Fakasolopito

I te lalolagi lautele, ko nā faiga e tatau mo te hipnosis na amata mai i nā aho anamua, i nā aganuu mai Initia, Aikupito, ma Keleni. I te senituli lona 18, na amata ai nā suʻesuʻega fakaʻeienisi a Franz Mesmer, ma na faʻaigoaina ai te "mesmerism". Na fai atili nā suʻesuʻega a Sigmund Freud i te faaaogāga o hipnosis mo te suʻesuʻega o te mafaufau, aʻo na fai atili ai nā faiga a Milton H. Erickson i te senituli lona 20.

I Tokelau, e heai ha tala tuʻu e uiga i nā faiga e taʻua tonu ko hipnosis i nā aho anamua. Kae, ko nā faiga faka-tevolo a nā tufuga tāulāitu (taulāitu) e i ei nā mea e tatau: te faiga o nā tatalo mālohi, te fakalogo a te tagata maʻi ki te leo o te tufuga, ma te tulaga o te mafaufau e liliu atu ai. E manatu nisi ko nā faiga faka-tevolo o nā tupuaga tuai, e pei o te saʻili i nā māfuaaga o nā maʻi i nā mea faka-tevolo, ko te mātua o nā faiga hipnosis i nūʻu o Tokelau. E fakaaogā te vāega o te fakalogo ma te talitonu mālohi i nā faiga uma e lua.

Itūaiga

E lua nā itūaiga autū o hipnosis:

  • Hipnosis Faka-Tautai (Traditional Hypnosis): Ko te faiga lea e pule tonu ai te tautai (te hipnotisi) i te mafaufau o te tagata. E fakaaogā nā upu mālohi ma nā fakatonuga tuusaʻo.
  • Hipnosis Faka-Erickson (Ericksonian Hypnosis): Ko te faiga lea e fakaaogā ai nā tala, nā faʻataʻitaʻiga, ma nā upu e le tuusaʻo. E sili atili te maliega ma te faʻalagolago i te va o te tautai ma te tagata.
  • Hipnosis Faka-Mafaufau (Cognitive Hypnosis): E fakafetaui ai nā faiga o hipnosis ma nā mafaufauga o te tagata lava ia, e faʻamālōlōina ai nā popolega ma nā fefe.
  • hipnosis toe foʻi i tua (Regression Hypnosis): Ko te faiga lea e toe faʻafoʻi atu ai te mafaufau o te tagata ki nā mea na tupu i nā taimi ua teʻa, e masani ko te olaga fanau, ina ia mafai ona iloa nā māfuaaga o nā faafitauli i te taimi nei.

Suʻesuʻega Fakaʻeienisi

E tele nā suʻesuʻega fakaʻeienisi ua faia e iloa ai pe aiseā e mafai ai te hipnosis. Ua kitea e nā suʻesuʻega fMRI e liliu te gaioiga o te faiʻai i te taimi o hipnosis. E matuā galue malosi te vāega o te faiʻai e pulea ai te fakalogo mālie (anterior cingulate cortex). E faʻamaonia e te suʻesuʻega e mafai e hipnosis ona fakaitiitia te tiga, fakalelei te moe, ma fesoasoani ki te fakaitiitia o te mamafa o te tino. I nā atumotu o Te Pasifika, e itiiti nā suʻesuʻega ua faia, kae ko nā aʻoga maualuga e pei o te Iunivesite o te Pasifika i Fiti e i ei a latou suʻesuʻega i nā faiga faka-Tokelau e fesoʻotaʻi ma te mafaufau ma te tino.

Faʻaaogāga

I nūʻu o Tokelau, e fakaaogā te hipnosis i nā auala nei:

  • Togafitiga o te Mafaufau: E fesoasoani e fakafoʻi lelei nā mafaufauga leaga, nā popolega, nā fefe, ma nā faʻalavelave i te olaga.
  • Togafitiga o te Tino: E mafai ona fakaaogā e fakaitiitia ai te tiga, faʻateleina te malosi e fai ai te gāluega, pe fesoasoani ki te toe faʻaleleia o nā manuʻa.
  • Fakalavelave i te Aʻoga: E fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga e faʻateleina a latou mafaufau, fakaitiitia nā faʻalavelave i le potu aʻoga, ma manatua lelei nā mea na aʻoaʻoina.
  • Fakalavelave i te Gāluega: E fesoasoani ki nā tagata faigaluega e pulea lelei a latou popolega ma faʻaleleia a latou gaioiga.
  • Fakalavelave i te Olaga Aso Tasi: E fesoasoani ki te tagata e tuʻu ese nā mausa leaga, e pei o te ʻava malosi ma te ʻava kula.

Tulaga Faka-tulafono i Tokelau

I te taimi nei, e heai ha tulafono a te malo o Tokelau e pulea tonu ai nā faiga hipnosis. Ko te tulafono lautele e faʻatatau ki te soifua mālōlōina o te tagata (Te Tulafono o te Soifua Mālōlōina) e mafai ona faʻaaogā pe afai e i ei nā faiga hipnosis e faʻaleagaina ai te tagata, pe faia e he tagata e leʻi faʻatagaina. E tatau ki nā fomaʻi ma nā fesoasoani faka-mafaufau ua faʻamaonia e te Malo o Niu Hila ona mulimuli ki a latou tulafono faʻapitoa pe a fakaaogā nā faiga hipnosis. E taua te faʻamaoniaga o te tagata e fai te faiga, ma e tatau ona maua te maliega a te tagata maʻi aʻo leʻi amataina.

Manatu Faka-aganuʻu

E fefiloi nā manatu i Tokelau e uiga ki te hipnosis. Ko nisi tagata, aemaise lava nā toeaina, e manatu e fesoʻotaʻi nā faiga hipnosis ma nā mea faka-tevolo, ma e ono le taliaina. E manatu latou ko nā faiga mālohi o te mafaufau e tatau ona tuʻu ki nā tufuga tāulāitu po ko nā faifeʻau. I te isi itu, ko nā tupulaga talavou ma nā tagata ua aʻoaʻoina i nā aʻoga i fafo, e sili atu ona latou talia te hipnosis e pei o he mea faʻasaienisi. E taua te fefaʻasoaaʻi o mafaufauga ma te faʻamatala lelei i te ekalesia Katoliko ma te ekalesia Haʻamoa (CICC & EKT) i nā faiga hipnosis e le kō faka-tevolo, ina ia malamalama lelei nūʻu.

Nā Tautai Mai Tokelau

E toko lua nā tagata iloga mai Tokelau ua aʻoaʻoina i nā faiga hipnosis:

  • Ioane Viliamu: Ko ia ko te fomaʻi faʻafomaʻi ua aʻoaʻoina i Niu Hila. Na ia faʻaaoga nā faiga hipnosis faka-Erickson e fesoasoani ai ki nā tagata o Tokelau e maua i nā popolega ma nā fefe, aemaise lava i nā taimi o faʻalavelave faʻalenatura. E galue fakaʻufiufi ia i Nukunonu ma Atafu.
  • Lina Keleme: Ko ia ko te faiāʻoga ma te fesoasoani faka-mafaufau i te aʻoga maualuga i Fakaofo. Na ia aʻoaʻoina nā faiga o te auto-hipnosis ma faʻaaogā e fesoasoani ki nā tamaiti aʻoga ina ia maua le filemu o le mafaufau aʻo leʻi faia nā suʻega. Ua ia faia nā polokalame fakaʻahoaho mo nā matua e faʻamatala ai te aogā o nā faiga mafaufau.

E i ei foʻi nā taulāitu tuai, e pei o Tevita o Nukunonu, na ia faia nā faiga e taʻua o le "fakafofoga o te mafaufau" e fesoasoani ai ki nā tagata e saʻili nā mafuaaga o nā maʻi, lea e tatau ma nā faiga o le hipnosis toe foʻi i tua.

Vaʻai foʻi

Fakamatalaga

<references />